İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Notları-2

İş Kazaları ve Önleme

İş yerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen özre uğratan olaydır.




İş Kazası Tanımı

5510 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde, çalışan sigortalının;

  • İş yerinde bulunduğu sırada,
  • İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla,
  • Görevli olarak iş yeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d
  • Emziren kadın sigortalının, iş mevzuatına tabi olup olmadığına bakılmaksızın yine bu mevzuatta belirtilen sürelerde çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
  • İşverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan "bedenen" veya "ruhen" özre uğratan "olay" olarak tanımlanmıştır.

ILO İstatistiklerine Göre Dünya’da;

  • Her yıl 120.000.000 iş kazası olmakta,
  • Bunlardan 210.000 ölümcül sonuçlar doğurmakta,
  • Her bir saniyede 3 iş kazası olmakta,
  • Her 3 dakikada 1 kişi ölmektedir.

TÜİK İstatistiklerine Göre Türkiye’de;

  • Her yıl ortalama 90.000 iş kazası olmakta
  • 1500 ölüm gerçekleşmekte,
  • 4000 kişi malul kalmaktadır.

İş Kazalarının Nedenleri

İş kazalarının oluşmasında üretim teknolojisi, üretim araçları, çevre koşullarının yanında sosyolojik, psikolojik, fizyolojik birçok etken rol oynamaktadır. Ancak, iş kazalarının oluşmasına neden olan etkenlerin tümü temel iki etkene indirgenebilir. Bunlar işyerlerindeki güvensiz durumlar ile çalışanların yaptığı güvensiz davranışlardır

Güvensiz Davranışlar

  • İşi bilinçsiz yapmak,
  • Dalgınlık ve dikkatsizlik,
  • Makine koruyucularını çıkarmak,
  • Tehlikeli hızla çalışmak,
  • Görevi dışında iş yapmak,
  • İş disipline uymamak,
  • İşe uygun makine kullanmamak,
  • Yetkisiz ve izinsiz olarak tehlikeli bölgede bulunmak,
  • Kişisel koruyucuları kullanmamak,
  • Tehlikeli hızda araç kullanmak

Güvensiz Durumlar

  • Güvensiz çalışma yöntemi,
  • Güvensiz ve sağlıksız çevre koşulları,
  • Topraklanmamış elektrik makineleri,
  • İşe uygun olmayan el aletleri,
  • Kontrol ve testleri yapılmamış,
  • Basınçlı kaplar,
  • Tehlikeli yükseklikte istifleme,
  • Kapatılmamış boşluklar,
  • İş yeri düzensizliği,
  • Koruyucusuz makine, tezgahlar,

İş Kazalarında İşverence Yapılacak İşlemler

  • İş kazasına uğrayan personele derhal gerekli sağlık yardımları yapılır. Kazaya uğrayan sigortalıya kurum sağlık tesislerince işe el konuluncaya kadar; İş yeri hekimi, sağlık memuru, ilk yardım ekibinde yer alan kişilerce ilk yardım uygulanır.
  • İş yeri kaza raporu düzenlenir. Şahitlerin ifadesi alınır. Görgü tanıklarının ifadesi alınarak işverence olay tafsilatlı bir şekilde tutanağa geçirilir. Tutanak işveren veya vekili ile görgü tanıklarınca imzalanır
  • Uzuv kaybı veya ölümlü bir kaza ise jandarmaya veya polise bildirilir. Kazanın meydana geldiği yer kolluk kuvvetlerine derhal bildirilir.
  • Kaza ilgili Sosyal Güvenlik Kurumuna en geç üç iş günü içinde bildirilir. İşveren, aşağıdaki hallerde belirtilen sürede Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimde bulunur:
    • İş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde
    • Sağlık hizmeti sunucuları veya iş yeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını, öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde
  • İş yeri hekimi veya sağlık hizmeti sunucuları; meslek hastalığı ön tanısı koydukları vakaları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevk eder.
  • Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç on gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir.

İlkyardım

Her hangi bir kaza yada yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması veya durumun daha kötüye gitmesini önleyebilmek amacıyla ilaçsız olarak yapılan uygulamalara İLK YARDIM denir

İlk yardım, toplumun bütün bireylerinin sağlık eğitimi görsün görmesin her türlü koşullarda uygulaması gereken sorumluluktur. İş sağlığı ve güvenliği kapsamında;

  1. Az tehlikeli işyerlerinde, her 20 çalışan için 1 ilk yardımcı
  2. Tehlikeli işyerlerinde, her 15 çalışana kadar 1 ilk yardımcı
  3. Çok tehlikeli işyerlerinde, her 10 çalışana kadar 1 ilk yardımcı, bulundurması zorunludur.
  • Hekim, hemşire vb. ile İlkyardımcı Belgesi olmayanların kazalarda ilk yardım müdahalesinde bulunamazlar.

İlkyardımcı Özellikleri

  • İlk yardımcı sakin olmalıdır
  • Hasta ile onu sakinleştirecek şekilde yumuşak bir tonda konuşmalıdır.
  • Eğer hastaya müdahale edebilecek sağlık personeli varsa ilk yardımcı hemen onun yardımcısı durumuna geçmelidir. Onun uygulamalarına karışmamalı, isteği doğrultusunda yardımcı olunmalıdır.
  • İlkyardımcı hiçbir zaman kendi can güvenliğini tehlikeye atmamalıdır.
  • İlkyardımcı çevrede bulunan kişilere emreder şekilde; ‘HEMEN AMBULANSI ÇAĞIR’, ‘İTFAİYEYİ ARA’, ‘GÜVENLİĞE HABER VER.’ diye yardım çağırılmamasını istememelidir. Çünkü ortaya söylenen bir yardım çağrısında kişiler yardım çağrısını üzerlerine almayabilirler. Bu durumda yardım çağrısı gerçekleşmeyebilir.

İş Kazalarının İş Saatlerine Göre Dağılımı

Yapılan araştırmalarda, günün ilk saatlerinde iş kazası sayısının artığı, ilerleyen saatlerde gittikçe azaldığı, çıkış saatlerine yakın tekrar artığı gözlemektedir.

 

Çalışmaktan Kaçınma Hakkı 6331-S.K./Madde 13

(1)Ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir. Kurul acilen toplanarak, işveren ise derhâl kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar, çalışana ve çalışan temsilcisine yazılı olarak bildirilir

(2)Kurul veya işverenin çalışanın talebi yönünde karar vermesi hâlinde çalışan, gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. Çalışanların çalışmaktan kaçındığı dönemdeki ücreti ile kanunlardan ve iş sözleşmesinden doğan diğer hakları saklıdır.

(3) Çalışanlar ciddi ve yakın tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda birinci fıkradaki usule uymak zorunda olmaksızın iş yerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek belirlenen güvenli yere gider. Çalışanların bu hareketlerinden dolayı hakları kısıtlanamaz.

 

Abone Ol
Haberin Olsun

NİG-e Abone Olun, son yayınlar önce size gelsin.

Abone olduğunuz için teşekkürler

Bir şeyler ters gitti.

-1
Makaleyi Oylar mısınız?
[Total: 2 Average: 5]

Soru Sorun / Cevap Yazın