İskelelerde Alınacak Güvenlik Önlemleri

Türkiye’de en çok iş kazalarının yaşandığı sektörlerin başında inşaat ve özellikle iskelelerde çalışma gelmektedir.  Özellikle ölümlü kazalar başta olmak üzere kazaların en önemli sebeplerinden birisi yapı sektöründe ve özellikle iskelelerde, eğitimsiz /vasıfsız işçilerin fazla olması ve çalışanların sık sık değişerek işçi sirkülasyonunun çok olmasıdır.

 

İskelelerde Alınacak Genel Güvenlik Kuralları;

  • Yapı iskeleleri, ancak sorumlu ve yetkili teknik elemanın yönetimi altında, tecrübeli ustalara iskele ölçüleri ve malzeme özellikleri göz önünde bulundurularak kurdurulacak veya söktürülecektir.
  • İskeleler, sık sık ve en az ayda bir kere muayene ve kontrol edilecek ve sonuçlar yapı iş defterine yazacaktır.
  • İskeleler her fırtınadan sonra kontrol edilecektir.
  • İskelelerin taşıyabilecekleri en çok ağırlık, levhalar üzerine yazılarak iskelenin uygun ve görülebilir yerlerine asılacaktır. Bu ağırlıklardan fazla bir yükün iskelelere yüklenmesi yasaktır.
  • İskelelerin yağmur, kar, buz veya benzeri nedenlerle kayganlaşması halinde, kaymayı önleyecek tedbirler alınacaktır.
  • İskelelerde görülecek arızalar derhal onarılacak, zayıf kısımlar kuvvetlendirilecek veya yenileri ile değiştirilecektir.
  • İskeleler üzerine moloz ve artıklar ile geçişi engelleyecek malzeme bırakılmayacaktır.
  • Vinç veya benzeri makinaların kullanılmasında, yüklenen malzemenin iskeleye takılarak iskelenin iskelenin yıkılmasını veya herhangi herhangi bir kaza veya zararı önleyecek gerekli tedbirler alınacaktır.

 

Ahşap İskelelerde Alınacak Genel Güvenlik Kuralları;

  • Ahşap iskelelerde kullanılacak kereste, düzgün, sıkı dokulu, çıralı ve sağlam olacak, üzerinde fazla budak bulunmayacaktır
  • Iskarta, tamir edilmiş ve boyanmış kereste ve tahtalar iskele yapımında kullanılamaz.
  • İskelelerde kullanılacak kerestelerin, cinslerine göre taşıyabilecekleri en çok yüke dayanabilecek standart kesitleri hesap edilecek ve bu kesitlerden daha küçük kesitli kereste kullanılmayacaktır.
  • İskelelerde gerekli dayanıklılığı sağlayacak çivi, buldoğ gibi bağlantı malzemesi kullanılacaktır. Çiviler tam uzunluklarıyla ve sivri uçları arka taraftan çıkacak şekilde çakılacak bu uçlar uygun şekilde gömülecektir. Paslı çiviler iskelelerde kullanılamaz.
  • İskelelerin platform, geçit veya benzeri yerlerinde kullanılacak kalaslar, uzunluğu doğrultusunda eksiz, yan yana ve aralıksız olarak konacaktır.
  • Kalas uçları iskele bitiminde bitiminde kendi uzunluğunun 1/10 undan fazla çıktığı hallerde, o kısma geçmeyi önleyecek uygun korkuluklar yapılacaktır.
  • Sıva, badana ve tamirat gibi işler için yapılan ve yük taşımayan iskele genişlikleri 80 santimetreden dar yapılmayacak, döşemelerinde en az iki adet 5*20 santimetrede santimetrede kesitten daha küçük kesitte kalas kullanılmayacak ve bu kalaslar birbirlerine 60 santimetrede bir enine olmak üzere alttan 2,5*5 santimetrelik çıtalarla bağlanacaktır.
  • Tuğla duvar, taş duvar ve kaplama gibi işler için yapılan ve yük taşıyan iskelelerin genişlikleri, 120 santimetreden az ve bunların duvar yüzüne olan uzaklıkları ise, 10 santimetreden fazla olamayacak, döşemelerde hiçbir şekilde boşluk ve aralık bırakılmayacaktır.
  • İskelelerde yapılacak korkuluk ve ara korkuluk kereste kesitleri 5×10 cm den küçük olmayacak ve ara korkuluklar döşeme tabanından itibaren 50 santimetre santimetre yükseklikte yapılacaktır. Ancak iki dikme arasında yatay kuvvetlere karşı çaprazlar yapıldığında, ara korkuluklar konulmayabilir.
  • Yük taşıyan iskelelerde alet ve malzemenin düşerek kazaya sebep olmasını önlemek için döşeme dış kısmına 15 cm yüksekliğinde bir etek tahtası konacaktır. Bu etek tahtası ile döşeme arasında en çok bir santimetre boşluk
    bırakılabilir.
  • Yük taşıyanlar hariç olmak üzere, 8 metre yüksekliğe kadar olan iskele dikmeleri 8*8 santimetre, 8‐24 metre yükseklik arasında bulunan iskele dikmeleri ise 10*10 santimetre kesitten kesitten daha küçük olmayacaktır.
  • Daha yüksek veya yük taşıyacak olan iskelelerin statik hesabı yapılarak gerekli kesitler saptanacaktır
  • İki dikme arası, yük taşıyan iskelelerde iskelelerde 240 santimetreden, santimetreden, yük taşımayan iskelelerde ise 3 metreden daha fazla olmayacaktır.
  • İskele dikmeleri, binadan ayrılmayacak ve yanlara doğru sallanmayacak veya bel vermeyecek şekilde düz ve çapraz kuşaklarla takviye edilerek binaya bağlanacaktır.
  • İskele esas veya tali dikmeler, oturma veya kayma yapmayacak şekilde sağlam yer üzerine oturtulacak ve dikme altları birbirlerine bağlanacaktır.
  • İskele yapılacak taban yumuşak veya zayıf ise, dikmeler yükü yaymak için yeterli kalınlıkta ve boyutta, ahşap veya beton plaklar üzerine oturtulacaktır.
  • Dikmeler yatay yüzey olarak eklenecek ve kesitleri birbirine eşit olacak, bunların dört yüzüne de aynı genişlikte en az 70 santimetre uzunluğunda ve 2,5 santimetre kalınlığında sağlam keresteden hazırlanmış ek tahtalar uzun çivilerle çakılacak veya cıvata (bulon) kullanılmak suretiyle eklenecektir.
  • Taşıyıcı , koruyucu veya takviye edici olarak yapılacak atkılar, kuşaklar, çaprazlar ve mesnetler, dikmelerin iç kısmına uygun şekilde çivilenecek veya usulüne göre tespit edilecektir.
  • Yan kiriş başları, taşıyıcı esas kirişlerden en az 15 cm daha taşkın bırakılacak ve esas kiriş üstüne bindirmek suretiyle her iki taraftaki dikmelere çivi veya civatalarla bağlanacaktır.
  • Yük fazlalığından ötürü eklenecek ara atkı kirişleri, eşit aralıklarla esas kirişe çivilenmek suretiyle tespit edilecektir.
  • Yan kiriş başlarının duvara gireceği kısımlar en az 10 cm olacaktır. Bunların başları hiçbir şekilde çaptan küçültülemez veya tıraşlanamaz.
  • Pencere ve benzeri boşluklara gelen kısımlar ise mesnet ve çapraz yapılmak suretiyle tespit edilecektir.
  • Betonarme karkas binalar için kurulacak iskele yan kiriş başlarının bir tarafı 5×10 santimetre kesitinde ve 30 cm uzunluğunda tahtalar çivilenerek bina kolonunun yüzlerine tespit edilecektir.
  • Atkı kirişlerinde ek yapılamaz.
  • Rampa ve geçitlerin iki tarafının korkuluklu olarak yapılması halinde, eğim en çok 25 derece olacak ve üzerlerine 40 santimetrede bir kendi genişlikleri kadar çıtalar çakılacaktır.
  • Rampa ve geçitler 80 cm den, üzerlerinden yük geçirilecek olanlar ise 125 cm den dar olmayacak ve bunların geriye kaymaması için gerekli tedbirler alınacaktır.
  • İskelenin geçit ve rampa mesnet aralıkları, kalasların esnemesini, bel vermesini önleyecek ve üzerinde yaylanmadan yürünebilmesini sağlayacak şekilde ayarlanacaktır.
  • İskelelerde köprü görevi görecek geçitler, 60 cm’den dar ve korkuluksuz yapılmayacaktır.
  • İskele sökülmesi aşağıda belirtilen esaslara göre yapılacaktır:
    • İskelelerin sökülmesine en üst kısımdan başlanacaktır.
    • İskelelerin bina bağlantıları kalasların alınmasından sonra ve yukarıdan aşağıya sırayla sökülecektir.
    • Sökülmüş olan malzeme hangi yükseklikten olursa olsun doğrudan doğruya yere atılmayacak, iki yerinden bağlanarak dengeli şekilde indirilecek ve uygun bir yere istif edilecektir edilecektir.
    • Söküm başlamadan önce herhangi bir sebeple, iskelenin takviye veya çaprazlarından hiçbir eleman alınamaz. Ancak sökülme başlandıktan sonra iskele malzemesinin indirilmesi amacıyla iki dikme arası (aks) korkuluklarının alınması mümkündür.

 

Çelik Borulu İskelelerde Alınacak Genel Güvenlik Kuralları;

  • Çelik borulu iskelelerde kullanılacak bütün boru ve madeni kısımların dayanıklılığı ve diğer özellikleri taşıyacakları yüke göre normlara uygun bulunacaktır.
  • İskele yapımından gayrı işlerde kullanılmış bulunan boru ve diğer malzeme, iskele yapımı işlerinde kullanılmayacaktır.
  • Çelik borulu iskeleler, sağa ve sola sallanmayacak şekilde yeteri kadar çapraz borularla takviye edilecek ve binadan ayrılmayacak şekilde tespit olunacaktır.
  • Düşey ve yatay borulardaki ekler en çok 6 metrede bir yapılacaktır.
  • Boru başlarının, tabana yerleştirilen kalas altlıklara batmaması için, özel surette yapılmış madeni başlık kullanılacak ve bu başlıklar çivi veya uzun vidalarla bu altlıklara tespit edilecektir.
  • Çelik borulu iskelelerdeki platformlarda kullanılacak kalas veya diğer ahşap kısımların özellikleri ile kullanılacak çaprazlar, korkuluklar, ara korkuluklar ve benzeri kısımlardaki aralıklar ahşap iskelelerde aranan özelliklere uygun olacaktır.
  • Boru veya madeni iskeleler statik, elektriğe karşı uygun şekilde topraklanacaktır.
  • Sisli ve alaca karanlık havalarda, çalışma devam ettiği sürece, iskeledeki merdiven ve asansör başları ve çalışılan döşemeler boydan boya uygun şekilde aydınlatılacaktır.
  • Boru iskelesinin bir kısmı veya kısımlarının sökülmesinde gereken güvenlik tedbirleri alınacaktır.

 

Asma İskelelerde Alınacak Genel Güvenlik Kuralları;

  • Asma iskelelerin aşağı ve yukarı hareketlerini sağlayan makine, teçhizat ve vinçlerin, kullanmaya elverişli olduklarına ilişkin ve yetkili teknik elemanca kullanmaya başlamadan önce düzenlenmiş belgeler işyerinde saklanacaktır.
  • Asma iskele, iş sırasında sağa sola veya ileri geri hareket etmeden asılı kalacak şekilde tespit edilecektir.
  • Asma iskelelerin taşıyacağı yükler, yetkili teknik elemanların verecekleri bir raporla belirtilecek ve iskeleye bundan fazlası yüklenilmeyecektir.
  • Asma iskelelerde merdiven kullanılmayacaktır.
  • Asma iskele askısı için kullanılacak çelik veya kendir halatların veya benzer malzemenin her gün işe başlamadan önce muayene edilerek ezik, kopuk, çürük veya başka bir özrü olup olmadığı hususu yapı iş defterine kaydedilecek, ancak sağlam olduğu anlaştıktan sonra iskelede çalışma yapılacaktır.
  • Asma iskelelerin, iniş ve çıkış yollarında herhangi bir engel bulunmayacaktır
  • İskeleler yapılacak işe göre en ağır yüke dayanıklı olacaktır.
  • Tuğla duvar ve sıva işlerinde kullanılacak asma iskelelerin tespit edileceği askı kirişi, 16 lık 1 putrel veya aynı dayanıklılıkta diğer malzemeden yapılacaktır.
  • Asma iskeleyi taşıyacak halatların güvenlik kat sayısı 6 dan aşağı olmayacak ve bu halatlarda ek yeri, halka, başlık ve bağlantı bulunmayacak, bunlar askı demirlerinden kaymayacak şekilde tespit edilecektir.
  • İskelelerin duvardan olan açıklığı, malzeme takım ve aletlerin aşağıya düşmesini önleyecek şekilde olacaktır.
  • İskele içinde çalışan işçilerin başlarını korumak için en az 2,5 cm kalınlığında tahtadan yapılmış koruyucu bir tavan bulunacaktır.
  • Asma iskelelerde her metrekareye 400 kilogramdan fazla yük konmayacak ve asma iskelede 4’ten fazla işçi çalıştırılmayacaktır.
  • Asma iskelelerde kullanılacak kanca, çengel ve benzerlerinin ağızları, güvenlik mandalı veya uygun güvenlik tertibatı ile kapatılacaktır.
  • Asma iskele korkulukları, en az 100 cm yükseklikte ve ara korkuluklu yapılacak ve etek tahtaları ise en az 15 cm yükseklikte olacaktır.

 

Sıpa İskelelerde Alınacak Genel Güvenlik Kuralları;

  • Sıpa iskeleler dayanıklılık ve taşıyacağı yükler bakımından yeterli sağlamlıkta ve uygun malzemeden yapılacaktır.
  • Sıva veya hafif işler için kullanılacak sıpa iskelelerde aşağıdaki özellikler bulunacaktır;
    • İskele genişliği 50 cm’den az, yüksekliği 120 cm’den çok,
    • Platformların kalınlığı 5 cm’den ve genişliği 40 cm’den az,
    • İskele kirişleri ve bacakları 5*10 cm kesitinden küçük,
    • Takviye için kullanılacak çapraz ve düz bağlantılar, 2,5*10 cm kesitinden küçük olmayacaktır.
  • Sıpa iskelelerde, bacakları veya taşıyıcı orta kirişleri eksiz olacaktır.
  • İki sıpa iskele arası, merkezden merkeze 250 santimetreden çok olmayacak ve iskele ayak açıklığı, yüksekliğinin yarısını geçmeyecektir.
  • Sıpa iskele bacakları, düzgün ve sağlam yerlere oturtulacaktır
  • Bunun mümkün olmadığı hallerde, düzgünlüğü sağlamak için bacak altlarına konacak tek parçalı ahşap yastıkların yüksekliği 10 santimetreden çok olmayacaktır.

 

Yapı İskeleleri ve Merdivenlerde Alınacak Genel Güvenlik Kuralları;

  • Duvar işlerinde veya 120 santimetreden yüksekte yapılacak işlerde kullanılacak sıpa iskelelerde aşağıdaki özellikler bulunacaktır:
    • Genişlikleri 125 cm’den az,
    • Yükseklikleri 300 cm’den çok,
    • Platform kalınlığı 5 cm’den az,
    • İskele bacak ve kirişleri 10*10 cm kesitinden küçük,
    • Takviye ve çaprazlar 2,5 * 15 cm veya 5 * 10 cm kesitinden küçük OLMAYACAKTIR.

 

 

4.9
Makaleyi Oylar mısınız?
[Total: 3 Average: 5]

Bir Yorum

Cevap Bırakın

error: İçerik Korunmaktadır!
Devamını oku:
Fiziksel Risk Etmenleri

Tanımlar İş Sağlığı ve Güvenliği Genel olarak çalışma hayatındaki sağlık sorunlarının tanımlanması ve çalışanın sağlığının korunmasına yönelik etkinliklere İş Sağlığı ve Güvenliği...

Kapat