İSG Eğitimlerinde Ölçme ve Değerlendirme Nasıl Yapılmalıdır?

İSG eğitimlerinde sınav yapmak zorunlu mudur?

Temel eğitimin sonunda ölçme ve değerlendirme yapılması 2026 Yönetmeliğinde açık biçimde düzenlenmiştir.

Dolayısıyla temel İSG eğitiminin yalnızca katılım veya eğitim içeriğinin tamamlanmasıyla sonuçlandırılması yeterli değildir.

Çalışanın eğitim sonucunun ölçülmesi gerekir.

Eğitimden önce neden seviye tespiti yapılır?

Yönetmeliğin getirdiği önemli yeniliklerden biri eğitimden önce bireysel seviye tespitidir.

İşverenin belirleyeceği bir yöntemle çalışanların temel eğitim öncesindeki seviyeleri belirlenir.

Bunun temel amacı, çalışanların başlangıçtaki bilgi düzeyini görebilmektir.

Örneğin aynı eğitim programına katılan çalışanlardan bazılarının temel İSG kavramlarını iyi bildiği, bazılarının ise konuya ilk kez karşılaştığı görülebilir.

Seviye tespiti mutlaka sınav şeklinde mi olmalıdır?

Yönetmelik burada belirli tek bir yöntem dayatmıyor.

İşveren tarafından belirlenecek bir yöntem ile bireysel seviye tespiti yapılmasını öngörüyor.

Bu nedenle yöntem kuruluşun eğitim yapısına uygun biçimde belirlenebilir.

Önemli olan eğitim öncesi seviyenin gerçekten tespit edilmesidir.

Eğitim öncesi seviye tespiti geçme-kalma sınavı mıdır?

Hayır.

Seviye tespitinin amacı çalışanın temel eğitime katılmasını engellemek değildir.

Bu aşama çalışanın başlangıç seviyesini görmek içindir.

Eğitim sonunda yapılan değerlendirme sınavı ise çalışanın eğitim sonrasındaki başarısını ölçer.

Dolayısıyla:

Ön Test / Seviye Tespiti → Eğitim → Son Değerlendirme

mantığı daha doğru bir yaklaşım oluşturur.

İSG eğitim sınavı ne zaman yapılmalıdır?

Temel eğitimin tamamlanmasının ardından ölçme ve değerlendirme yapılır.

Bu nedenle değerlendirme sınavının eğitim programından tamamen bağımsız biçimde, eğitim henüz tamamlanmadan sonuç üretmesi doğru değildir.

İSG eğitim sınavı online yapılabilir mi?

Evet.

Değerlendirme sınavları;

• uzaktan,
• yüz yüze,
• iki yöntemin birlikte kullanılmasıyla

gerçekleştirilebilir.

Bu düzenleme özellikle kurumsal LMS sistemlerinin sınav aşamasında kullanılabilmesi açısından önemlidir.

Yüz yüze eğitim yapıldıysa sınav da yüz yüze mi olmalıdır?

Hayır.

Eğitim yöntemi ile değerlendirme yöntemi ayrı konulardır.

Bir eğitim programındaki belirli bölüm yüz yüze gerçekleştirilmiş olsa bile Yönetmelikteki şartlara uygun değerlendirme sınavı uzaktan yapılabilir.

İSG eğitim sınavında geçme notu kaçtır?

Başarı barajı 100 üzerinden en az 60 puandır.

60 ve üzeri puan alan çalışan başarılı kabul edilir.

Dolayısıyla:

59 puan → başarısız

60 puan → başarılı

olarak değerlendirilir.

Çalışanın kaç sınav hakkı vardır?

İlk sınavda başarısız olan çalışan en fazla iki defa daha ilgili sınava katılabilir.

Toplamda:

1 ilk sınav + 2 ek sınav = 3 sınav hakkı

bulunur.

Üç sınavda da başarısız olunursa ne olur?

Çalışan üç sınav sonunda da başarı sağlayamazsa yalnızca dördüncü bir sınav hakkı verilerek sürecin devam ettirilmesi Yönetmelikteki sisteme uygun değildir.

Bu durumda çalışan temel eğitime yeniden katılmak zorundadır.

Bu hüküm sınav sisteminin neden eğitim sistemiyle entegre olması gerektiğini de gösterir.

Çünkü üçüncü başarısızlıktan sonraki işlem:

“Bir sınav daha aç.”

değil,

“Eğitimi yeniden başlat.”

olmalıdır.

Sınav soruları yalnızca ezber ölçmeli midir?

İyi ölçme ve değerlendirme yalnız mevzuat maddelerinin ezberlenmesini ölçmemelidir.

Sorular çalışanın eğitimde verilen;

tehlikeler, korunma yöntemleri, davranış kuralları ve işyerinde uygulanması gereken temel güvenlik yaklaşımını anlayıp anlamadığını değerlendirmelidir.

Özellikle işyerine özgü risklerin bulunduğu eğitimlerde değerlendirme içeriğinin de verilen eğitimle ilişkili olması gerekir.

Her çalışana aynı sınav uygulanabilir mi?

Genel eğitim konularında ortak sorular kullanılabilir.

Ancak işyerinin faaliyeti, çalışanın yaptığı iş ve eğitim programı farklılaştıkça değerlendirme içeriğinin de verilen eğitimle uyumlu olması önemlidir.

Çalışana hiç anlatılmamış bir konunun sınavda ölçülmesi sağlıklı bir değerlendirme oluşturmaz.

Ara test ile final sınavı aynı şey midir?

Hayır.

Ara testler eğitim sürerken öğrenmeyi destekleyen ölçümler olabilir.

Final değerlendirme ise temel eğitim tamamlandıktan sonra çalışanın eğitim sonucunu belirler.

Bu nedenle dijital eğitim sistemlerinde iki kavramın ayrı tutulması daha sağlıklıdır.

Kısa sorular uzaktan eğitim sırasında kullanılabilir mi?

Evet; hatta uzaktan eğitim sisteminin çalışanın aktif katılımını desteklemesi önemlidir.

Resmî Bakanlık açıklamasında sistemin belirli periyotlarda kısa soru, önemli bilgi veya benzeri açılır pencereler aracılığıyla çalışanın eğitime aktif katılımını desteklemesi gerektiği belirtilmektedir.

Bu tür etkileşimler final sınavının yerine geçmez; eğitim sırasında aktif katılımı destekler.

Sınav sonucu kayıt altına alınmalı mıdır?

Evet.

Uzaktan eğitim kullanılan sistemlerde ölçme ve değerlendirme sonuçlarının kayıt altına alınması, izlenmesi ve raporlanması gerektiği Bakanlık açıklamalarında açık biçimde belirtilmektedir.

Bu nedenle yalnızca çalışana ekranda:

“Başarılı”

mesajı göstermek yeterli bir kayıt yaklaşımı değildir.

Sonucun daha sonra erişilebilir olması gerekir.

Sınavda hangi bilgilerin kayıt altında tutulması yararlıdır?

Pratik eğitim yönetiminde en azından;

çalışan, eğitim, sınav sonucu, başarı durumu ve deneme sayısı

gibi bilgilerin birbiriyle ilişkilendirilmesi faydalıdır.

Bu sayede özellikle tekrar sınavlarında geçmiş sonuçlar kaybolmaz.

Sınav evrakı saklanmalı mıdır?

Bakanlığın güncel açıklamalarına göre Yönetmelik kapsamındaki eğitimlerin tamamının belgelendirilmesi gerekir ve eğitim türüne göre sınav evrakı da oluşturulması gereken kayıtlar arasındadır. Elektronik veya benzeri ortamlarda hazırlama ve arşivleme mümkündür.

Bu nedenle ölçme-değerlendirme kayıtları eğitim dosyasının önemli bir parçasıdır.

Yalnızca sınav notuna bakmak yeterli midir?

Hayır.

60 puan başarı kriteridir; ancak eğitimin kalitesini yalnız bu puan üzerinden değerlendirmek doğru değildir.

Örneğin bir işletmede çalışanların büyük bölümü sürekli sınırda puanlarla geçiyorsa verilen eğitimin içeriğinin veya yönteminin ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.

İşveren eğitimin etkinliğini değerlendirmek zorunda mıdır?

Yönetmeliğe göre işveren eğitimlerin etkinliğine dair değerlendirme yapar.

Sonuçlara göre ihtiyaç oluşursa;

eğitim programı değiştirilebilir, eğiticide değişiklik yapılabilir veya eğitim tekrarlanabilir.

Bu hüküm ölçme-değerlendirmenin asıl amacını çok güzel özetlemektedir:

Amaç yalnızca çalışana not vermek değil, eğitimin işe yarayıp yaramadığını da anlamaktır.

Başarı oranı kurumsal olarak takip edilmeli midir?

Özellikle çok çalışanlı işletmelerde evet.

Örneğin bir bölümde çalışanların %95’i başarılı olurken başka bir bölümde sürekli düşük sonuçlar görülüyorsa bunun nedeni araştırılabilir.

Sorun;

• eğitim içeriğinde,
• çalışanların ihtiyaçlarında,
• eğitim yönteminde,
• eğitimin anlaşılırlığında

olabilir.

Dolayısıyla sınav verileri yalnız bireysel başarı için değil, eğitim programının geliştirilmesi için de kullanılabilir.

Sertifika yalnızca başarılı çalışan için mi oluşturulmalıdır?

Temel eğitim belgelendirmesinde eğitim ve değerlendirme koşullarının birlikte ele alınması gerekir.

Başarısız çalışanın yalnızca derslere katılmış olması eğitim sonucundaki başarı şartının karşılandığı anlamına gelmez.

Bu nedenle sertifikalandırma sisteminin sınav sonucuyla ilişkili olması sağlıklı bir yaklaşımdır.

NİG LMS ölçme-değerlendirme sürecine nasıl yardımcı olur?

NİG LMS’de eğitim içerisindeki ara testler ile eğitim sonundaki sertifika sınavı ayrı süreçler olarak yönetilebilir.

Sınav sonucu ve deneme sayısı çalışanın eğitim kaydıyla ilişkilendirilebilir.

Çalışan gerekli eğitim koşullarını tamamlamış ve sınavda başarılı olmuşsa sertifika aşamasına geçebilir.

Başarısızlık durumunda kalan sınav hakları takip edilebilir.

Böylece yüzlerce çalışanın sınav durumunu ayrı Excel dosyalarında takip etmek yerine eğitim kaydıyla birlikte yönetmek mümkün hale gelir.

Dijital sınav sisteminin avantajı nedir?

Özellikle çalışan sayısı yüksek işletmelerde dijital sınav sistemi;

puanlama, sonuç saklama, deneme takibi ve raporlama

işlemlerinin daha düzenli yürütülmesini sağlar.

Ancak sistemin otomatik olması sınavın eğitim içeriğinden bağımsız hazırlanabileceği anlamına gelmez.

Teknoloji yalnızca süreci yönetir; doğru değerlendirme içeriğinin oluşturulması yine eğitim programının sorumluluğundadır.

İyi bir ölçme-değerlendirme akışı nasıl olmalıdır?

Sağlıklı bir temel eğitim süreci şu mantıkla düşünülebilir:

Eğitim öncesi seviye tespiti

→ Temel eğitim

→ Eğitim içi etkileşim ve ara kontroller

→ Final ölçme-değerlendirme sınavı

→ 60 ve üzeri: başarılı

→ 60 altı: tekrar sınavı

→ En fazla iki ek sınav

→ Üç başarısızlık: temel eğitimin yeniden alınması

→ Eğitimin genel etkinliğinin değerlendirilmesi

Bu yapı Yönetmeliğin ölçme-değerlendirme yaklaşımını yalnız “sınav yap” seviyesinden çıkararak gerçek bir eğitim kalite döngüsüne dönüştürür.

Sonuç: İSG sınavının amacı çalışanı elemek değildir

Ölçme ve değerlendirmenin amacı mümkün olduğunca çok çalışanı başarısız ilan etmek değildir.

Amaç;

çalışanın eğitimin sonunda gerekli bilgiyi edinip edinmediğini görmek ve verilen eğitimin etkili olup olmadığını değerlendirmektir.

Bu nedenle iyi bir sistem yalnız sınav sonucunu üretmez.

Başlangıç seviyesini, eğitim sürecini, değerlendirme sonucunu, tekrar haklarını ve gerektiğinde eğitimin tekrarını bir bütün olarak ele alır.

NİG LMS gibi merkezi eğitim yönetim sistemleri, özellikle çok sayıda çalışan bulunan kuruluşlarda bu kayıt zincirinin daha düzenli ve izlenebilir biçimde yönetilmesine yardımcı olabilir.