İş yerinde veya görev esnasında yaşanan iş kazaları, çalışanların sağlığını tehdit ederken hukuki ve mali süreçleri de beraberinde getirir. Kazanın ardından hak kaybı yaşamamak ve yasal yaptırımlarla karşılaşmamak için SGK bildirimlerinin zamanında yapılması kritik önem taşır. Peki, İş kazası bildirimi nasıl yapılır?
İŞ KAZASI NEDİR? HANGİ DURUMLAR İŞ KAZASI SAYILIR?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre aşağıdaki durumlar iş kazası olarak kabul edilir:
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olaylar,
- İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle meydana gelen kazalar,
- Görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
- Emziren kadın sigortalının, çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
- Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında (servis kazaları).
İŞ KAZASI BİLDİRİMİ KAÇ GÜN İÇİNDE VE NASIL YAPILIR?
İş kazası bildiriminde yasal sürelere uymak zorunludur. Bildirim yükümlülüğü temel olarak işverendedir.
Yasal Bildirim Süreleri:
- İşveren İçin: İş kazasını, kazadan sonraki en geç 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmek zorundadır.
- Kolluk Kuvvetleri (Polis/Jandarma): Kazanın meydana geldiği an derhal kolluk kuvvetlerine haber verilmelidir.
- 4/b (Bağ-Kur) Kapsamındakiler İçin: Bildirim yapmaya engel durumun ortadan kalktığı günü takip eden 3 iş günü içinde bildirim yapılmalıdır.
İŞ KAZASI GEÇİREN ÇALIŞANIN YASAL HAKLARI NELERDİR?
İş kazası geçiren sigortalı çalışanlar, mevzuat çerçevesinde birçok maddi ve manevi hakka sahip olurlar:
- Geçici İş Göremezlik Ödeneği (Rapor Parası): Kazadan dolayı çalışamadığı her gün için SGK tarafından iş göremezlik ödeneği ödenir (yatarak tedavilerde günlük kazancın yarısı, ayaktan tedavilerde 2/3’ü).
- Sürekli İş Göremezlik Geliri: Kazaya bağlı olarak meslekte kazanma gücünü en az %10 oranında kaybeden çalışana SGK tarafından ömür boyu maaş bağlanır.
- Tedavi ve Sağlık Hizmetleri: Kaza sonrası uygulanan tüm tedavi, protez ve rehabilitasyon masrafları SGK tarafından karşılanır.
- Maddi ve Manevi Tazminat Davası: İşverenin iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almaması (kusuru) durumunda çalışan; maddi tazminat (iş göremezlik zararı) ve manevi tazminat davası açabilir.
- Hak Sahiplerine Ölüm Aylığı ve Tazminat: Kazanın ölümle sonuçlanması durumunda eş ve çocuklarına SGK tarafından ölüm aylığı bağlanır, ayrıca destekten yoksun kalma tazminatı davası açılabilir.