Neden İş Güvenliği Logo
İş Sağlığı ve Güvenliği

İş Güvenliği Kültürü

İş Güvenliği Kültürü
Tamircin Burada

İş Güvenliği Kültürü, çalışanların tutumları ve davranışları üzerinde odaklaşarak güvenli davranışı motive etmekte ve böylelikle benzer davranışları içeren bir kimlik ve bağlılık kazandırmaktadır.

Birçok çalışanın her yıl iş kazaları sonucu yaralanarak, sakat kalarak veya yaşamını yitirerek, birçok çalışanın da kullandıkları zararlı maddeler nedeniyle meslek hastalıklarına tutularak zarar görmesi İSG kavramının doğmasına ve gelişmesine neden olmuştur. İSG çalışmalarının amacı insan hayatını tehdit eden, genel olarak kaza ve hastalık şeklinde ortaya çıkan tehlikelerden insanları korumak, zarar verici etkileri en alt düzeye indirgeyerek insanların daha güvenli ve sağlıklı bir ortamda, işletme açısından verimliliğin ve üretimin arttığı, çalışanların hayatlarını sürdürmelerini sağlamaya yönelik önlem çalışmalarının tümünü kapsar.

İş Sağlığı ve Güvenliği

Kültür

İş Güvenliği KültürüKültür, çok sayıda karşılığı ve anlamı bulunan, bir sözcüktür. Sosyal ve beşerî bilimlere dek uzanan geniş kapsamlı anlamlar içerir. Onun için günümüzde herkesi tatmin edecek biçimde kültürü tek bir kalıpta tanımlamak, tek bir kalıba sığdırmak güçtür. Kültürle ilgilenen bilim adamlarının bu tanımlamada sürekli yeni girişimlerde bulunmaları kültürün tanımlamasında yaşanan zorluğun göstergesidir.

Kültür, öncelikle insan topluluklarının, düşünsel ve maddi olmayan yönlerini kapsayan, bir grubun üyelerinin, özünü, kendi eserlerini, manevi unsurlarını içeren değerler kavramıdır. O değerler, semboller ve yorumlar modernize toplumlarda diğer kişi ve gruplardan ayrı yaklaşımların olduğu kendine has özelliklerdir (Banks ve Mcgee, 1989). Kültür, genellikle aynı veya benzer özellik gösteren bireylerin, geçmişten gelen bu özellik ve öğrenimlerini nesilden nesile aktarma çabası ve isteği bulunan toplulukların ortaya koydukları kavramdır.


İSG Karikatürleri

Evet için sağa, hayır için sola kaydırın.

İSG Yarışması Çıkmış Sorular
1/36
İş Sağlığı ve Güvenliği Karikatürleri
2/36
İş Güvenliği Kültürü
3/36
Gürültüyü Azaltma Yöntemleri
4/36
1542 Kişinin Katili Kim?
5/36
İş Sağlığı ve Güvenliği Önlemlerinin Geliştirilmesi
6/36
Kütahya İş Sağlığı ve Güvenliği Analizi
7/36
Gürültülü Ortamlarda Çalışma Süreleri
8/36
Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği
9/36
İş Güvenliğinde Güvenlik Kültürü
10/36
İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Hukuki Dayanağı
11/36
Emeğin Kutsallığına İhanet Etmeyin!
12/36
İş Sağlığı ve Güvenliği Karikatürleri
13/36
İş Kazalarının Nedenleri!
14/36
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Yönetmeliği
15/36
2019 Aralık Ayında En Çok Okunanlar
16/36
Madencilik Sektörü Meslek Hastalıkları
17/36
3 Adımda İş Kazalarını Önleyin
18/36
OSGB ve Eğitim Kurumu Belge Ücretleri-2020
19/36
İş Kanununa Göre Çalışanların Yükümlülükleri
20/36
B Sınıfı İSG Uzmanı Sınava Hazırlık
21/36
İş Kazalarının Nedenleri
22/36
İş Kazaları ve Meslek Hastalıklarının Etkileri
23/36
Gemi Adamlarının İkamet Yerleri, Sağlık ve İaşelerine Dair Yönetmelik
24/36
Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ-2016-1
25/36
Zararlı Maddeler ve Karışımlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formları Yönetmeliği
26/36
Neden Güvenlik Kültürü?
27/36
Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği
28/36
Atık Yönetimi Yönetmeliği
29/36
Kısa Çalışmadan Yararlanma Şartları
30/36
İş Sağlığı ve Güvenliğinin Temel İlkesi
31/36
İş Güvenliği Uzmanları ve İşyeri Hekimlerinin Süreleri Nasıl Belirlenir?
32/36
Hazırlama, Tamamlama ve Temizleme İşleri Yönetmeliği
33/36
İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamaları
34/36
Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
35/36
İş Güvenliği Uzmanlığı Çıkmış Sorular B-Sınıfı
36/36

Sonuçlar

İSG Yarışması Çıkmış Sorular 1
22 27
İş Sağlığı ve Güvenliği Karikatürleri 2
21 28
İş Güvenliği Kültürü 3
19 30
Gürültüyü Azaltma Yöntemleri 4
23 26
1542 Kişinin Katili Kim? 5
23 26
İş Sağlığı ve Güvenliği Önlemlerinin Geliştirilmesi 6
24 25
Kütahya İş Sağlığı ve Güvenliği Analizi 7
16 33
Gürültülü Ortamlarda Çalışma Süreleri 8
24 25
Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği 9
22 27
İş Güvenliğinde Güvenlik Kültürü 10
20 29
İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Hukuki Dayanağı 11
22 27
Emeğin Kutsallığına İhanet Etmeyin! 12
25 24
İş Sağlığı ve Güvenliği Karikatürleri 13
24 25
İş Kazalarının Nedenleri! 14
26 23
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Yönetmeliği 15
23 26
2019 Aralık Ayında En Çok Okunanlar 16
25 24
Madencilik Sektörü Meslek Hastalıkları 17
23 26
3 Adımda İş Kazalarını Önleyin 18
19 30
OSGB ve Eğitim Kurumu Belge Ücretleri-2020 19
21 28
İş Kanununa Göre Çalışanların Yükümlülükleri 20
21 28
B Sınıfı İSG Uzmanı Sınava Hazırlık 21
24 25
İş Kazalarının Nedenleri 22
22 27
İş Kazaları ve Meslek Hastalıklarının Etkileri 23
23 26
Gemi Adamlarının İkamet Yerleri, Sağlık ve İaşelerine Dair Yönetmelik 24
22 27
Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ-2016-1 25
22 27
Zararlı Maddeler ve Karışımlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formları Yönetmeliği 26
22 27
Neden Güvenlik Kültürü? 27
23 26
Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği 28
22 27
Atık Yönetimi Yönetmeliği 29
21 28
Kısa Çalışmadan Yararlanma Şartları 30
21 28
İş Sağlığı ve Güvenliğinin Temel İlkesi 31
22 27
İş Güvenliği Uzmanları ve İşyeri Hekimlerinin Süreleri Nasıl Belirlenir? 32
24 25
Hazırlama, Tamamlama ve Temizleme İşleri Yönetmeliği 33
22 27
İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamaları 34
24 25
Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik 35
26 23
İş Güvenliği Uzmanlığı Çıkmış Sorular B-Sınıfı 36
22 27

Bugün içinde yer aldığımız toplumlarda bireyler geçmişten gelen gelenek ve göreneklerini taşımaktadır. Bu kavramlar zaman içerisinde değişime uğramakla birlikte halen varlığını sürdürenler günümüze kadar gelebilenler de mevcuttur. İşte bu noktada karşımıza kültür terimi çıkmış olup, aslında içinde bulunduğumuz ve hali hazırda yaşadığımız kavramdır.

Günümüzde küreselleşme sürecine ve kitle iletişim araçlarındaki gelişmelere bakıldığında toplumlar gibi kültürler arasındaki etkileşimde giderek artmakta, bu süreçte kültür, en çok tartışılan kavramlardan biri durumuna gelmektedir. Bu bağlamda kültürle ilgili olarak sürekli yeni kavramlar (güvenlik kültürü, kitle kültürü, popüler kültür, eğitim kültürü, tüketim kültürü, sağlık kültürü, örgüt kültürü vb.) ortaya çıkmaktadır.

İş Güvenliği Kültürü

Her toplumun kendine özgü bir kültürü olduğu ve kültürün toplumdan topluma farklılık gösterdiği dikkate alındığında özellikle sağlık ve güvenlik sorunlarına ilişkin ‘güvenlik kültürü’ kavramını ayrı düşünmemek gerekir.

 

1986 yılında Çernobil’de meydana gelen nükleer kazadan sonra yapılan araştırmalar ve incelemeler sonucu hazırlanan raporlarda ilk kez güvenlik kültüründen bahsedilmiştir. İş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesinde üzerinde önemle durulan bir kavram olarak yer edinmiştir. Bu konuda son 20–30 yıllık süreçte gerek teorik gerekse de uygulama düzeyinde yapılan çalışmalardan elde edilen ortak sonuç, iş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenerek güvenli bir çalışma ortamının yaratılmasında güvenlik kültürü, kilit bir kavramdır.

Güvenlik kültürü; kurumun sağlık ve güvenlik programlarının yeterliliğine, tarzına ve uygulamadaki sürekliliğine karar veren birey ve grupların değer, algı, tutum, düşünme alışkanlıkları, yetkinlik ve davranış örüntülerinin bir toplamı olarak ifade edebildiğimiz gibi çalışanların işyerinde tehlikelerle karşılaşma ve onlara maruz kalma olasılığını en aza indirgeme ile ilgili normlar, inançlar, roller, tutumlar ve uygulamalar biçiminde ifade edebiliriz. Dolayısıyla, iş güvenliği kültürü; çalışanların tutumları ve davranışları üzerinde odaklaşarak güvenli davranışı motive etmekte ve böylelikle benzer davranışları içeren bir kimlik ve bağlılık kazandırmaktadır.

İş Sağlığı ve Güvenliği

İş Kazalarını Önlemede Güvenlik Kültürü

Sağlıklı ve güvenli bir iş ortamının sağlanmasında ve bu ortamda yer alan çalışanlarda güvenlik kültürü kavramı önemli bir yer tutmaktadır. İşletmelerin öncelikle insan hayatına, güvenlik ve sağlık kavramlarına ardından da verimlilik ve karlılık açısından, işçi sağlığı ve iş güvenliği konularına önem vermesi gerekmektedir. İşletmelerde güvenlik kültürünün var olması ve yerleşmesi için işçi sağlığı ve iş güvenliği hakkındaki çalışmalarda yönetimin bağlılığı, çalışanların katılımı, çalışan-işveren iletişimi, üretimden ve karlılıktan önce güvenliğin ön planda olması, güvenlik konusunda belli periyotlarla tekrar eden güvenlik eğitiminin varlığı, gelişmiş bir raporlama sisteminin varlığı gibi faktörlerin göz önünde bulundurması gerekmektedir.

Organizasyonlarda, işletmelerin içinde yer alan tüm kişilerin sağlık ve güvenlik kültürünü benimsemesi iyi bir çalışma ruhu, örgütlerde birlikte hareket etme ve yönetimin titizlikle bu kültürü uygulatmasından geçmektedir.

Her yönüyle kişileri ve dolayısıyla toplumları zarara uğratan iş kazaları ve meslek hastalıkları, hem bireylerden hem de işyerlerinin çalışma koşullarından kaynaklanan aksaklıklar, dikkatsizlik, yorgunluk gibi fiziksel ve psikososyal nedenlerden meydana gelmektedir. İşyerlerinin çalışma koşullarındaki iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin aksaklıklar, eksiklikler, iş kazaları ve meslek hastalıkları için tehlikeli durum oluşturmakta ve çalışanlardan kaynaklanan eksiklikler de tehlikeli davranışlara yol açmakta dolayısıyla iş kazaları yaşanmaktadır.

Günümüzde çalışma hayatında kalıplaşmış, kısa süre içinde değişemeyecek davranış biçimleri aslında iş kazalarının temel nedenleri arasında gösterilmektedir. Yaşanan bu kazaları önlemekte güvenli davranışların ortaya konulması ve bunun sonucunda da güvenli çalışma ortamını destekleyen bir kültürün oluşmasından geçmektedir.

Tehlikeli durum ve tehlikeli davranışların bir araya gelmesi iş kazaları ve meslek hastalıklarının meydana gelişindeki iki temel unsurdur. Tehlikeli durumlar, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almakla giderilebilmekte, tehlikeli davranışlar ise eğitim yoluyla çalışanların tehlikeli davranışlarının tehlikesiz davranışlarla değiştirilmesi ve işyerlerinde güvenlik kültürü oluşturulması suretiyle önlenebilir. Çalışanların hareket ve tutumlarında olumlu yönde değişiklikler meydana getirmenin en önemli yollarından biri de onlara iş sağlığı ve güvenliği konularında eğitim vermektir.

Kazaları, yaralanmaları ve hastalıkları engellemek için, iş güvenliği eğitimi etkin bir yöntemdir. İş güvenliği eğitimi öğrenme ile başlar ve kullanılan metotlarla süreklilik kazanarak devam eder. Öğrenme kuramları ve iş güvenliği eğitim metotlarına bakıldığında; öğrenme eğitimin en önemli parçasıdır ve deneyimlerin paylaşılması, belirlenmesi, öğrenme ile desteklenmektedir. Öğrenme yetenek, beceri ve kabiliyet gerektirir. İnsanlar bir zorlukla karşılaştıklarında daha iyi öğrenme sağlanır.

İş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesinde çalışma ortamındaki tüm süreçlerde güvenlik kültürü duyarlılığı yerleştirilmeli, bu süreklilik kazandırılmalıdır. Bu sayede kazalar önlenmiş, işletme açısından da verim artmış, maddi ve manevi kayıplar azalmış olmaktadır

İş sağlığı ve güvenliği açısından yapılacak olan eğitimin içeriği, kalitesi kullanılan eğitim metoduna bağlıdır. Eğitim metotları arasında, iş başında eğitim en çok rağbet gören metottur. Eğitim malzeme, ekipman ve işçilerin eğitim ve dil becerilerine bağlı olarak farklılık gösterir

OSGB Hizmetleri
Güvenlik kültürü ile birlikte, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi çok boyutlu bir yapı olup, literatüre bakıldığı zaman çok çeşitli sektörlerde, değişik araştırmacılar tarafından, çok sayıda çalışmalar yapıldığı görülmektedir. Yayınlanan çalışmalar İSG eğitimlerinin ve güvenlik kültürünün iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesinde oldukça fazla olumlu etkisi olduğunu göstermektedir.

 

Kaynaklar

Williams, R., et. al. (1958). Culture: Definitions culture is ordinary. doi: 10.2307/2393715

Cooper, M. D. (2005). Towards a model of safety culture. Safety Science, 2, (111-136).

OSGB Tasarımı

İlgili Yayınlar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Araç çubuğuna atla