İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi

Hakan kardeşimizin de belirttiği gibi İş Sağlığı ve Güvenliğinin en önemli unsuru eğitimdir. Bundan böyle belirli periyotlarda yapmış olduğumuz eğitimleri ve eğitim notlarını buradan paylaşmak istiyorum. İnşallah faydalı olacağını umut ediyorum.

 

İçindekiler

İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi

 

İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatının Düzenlediği Kanunlar

  1.  İŞ KANUNU
  2.  BORÇLAR KANUNU
  3. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU
  4. UMUMİ HIFZISIHHA KANUNU
  5. BELEDİYE KANUNU
  6. İLO SÖZLEŞMELERİ
  7. 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU

 

İş Sağlığı ve Güvenliği Nedir?

İşyerlerinde, işin yürütülmesiyle ilgili olarak oluşan tehlikelerden, sağlığa zarar verebilecek koşullardan korunmak için daha iyi bir çalışma ortamı oluşturma amacıyla yapılan sistemli çalışmalardır.

Çalışan Sağlığı

Bütün mesleklerde çalışanların sağlıklarını sosyal, ruhsal ve bedensel olarak en üst düzeyde tutmak, çalışma koşullarını ve üretim araçlarını sağlığa uygun hale getirmek, çalışanları zararlı etkilerden koruyarak işin ve çalışanın birbirine uyumunu sağlamak üzere kurulmuş bir tıp dalıdır.

İş Kazaları İstatistikleri

Dünya’da her yıl 270 milyon iş kazası meydana gelmektedir.
Dünya’da her yıl 160 milyon işçi meslek hastalığına yakalanmaktadır.
Dünya’da her yıl 1,2 milyon işçi iş kazası ya da meslek hastalığından hayatını kaybetmektedir.

Dünya’da her 3 saniyede bir iş kazası meydana gelmektedir.
Dünya’da her 2 dakikada bir işçi hayatını kaybetmektedir.

Türkiye’de her gün 250 iş kazası meydana gelmektedir. (2017 ÇCGB istatistik)
Bunlardan 5’i ölümle, 10’u sakatlanma ile neticelenmektedir.

Türkiye’de 2013 yılında 191.247 iş kazası meydana gelmiştir.
Bunların 1356’sı ölümle sonuçlanmış, 1656’sı sürekli iş göremez hale gelip, toplam 2.227.127 güm iş gücü kaybı yaşanmıştır. 141 çalışan meslek hastalığına yakalanmıştır.

İşverenin Yükümlülükleri

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

Madde 4: İşverenin Genel Yükümlülükleri

Gerekli her türlü önlemi almak,
Araç ve gereçleri noksansız bulundurmak,
İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek,
İşçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek,
Gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermekle yükümlüdürler.

Çalışanların Yükümlülükleri

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre;

Madde 19 : Çalışanların yükümlülükleri

Makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını doğru şekilde kullanmak
Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve kullanımdan sonra muhafaza edildiği yere geri koymak

4857 Sayılı İş Kanununa Göre;

İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalardaki güvenlik donanımlarını kurallara uygun olarak kullanmak ve bunları keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek,

İşyerinde sağlık ve güvenlik için ciddi ve ani bir tehlike olduğu kanaatine vardıkları herhangi bir durumla karşılaştıklarında işverene derhal haber vermek

İşverenin Fesih Hakkı Nedenleri

İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi.

İşçiye kişisel koruyucu donanımı verildiği halde kullanmamakta ısrar etmesi.

İşyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı kendi isteğiyle veya savsaması yüzünden otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması.

İş Kazası ve Meslek Hastalığı Cezai Sorumlulukları

Ceza davalarıyla karşılaşabilecek kişiler

1. İşveren
2. Üretim Müdürü
3. Mesul Müdür
4. Vardiya Amiri/Mühendisi
5. İş Güvenliği Uzmanı
6. Bölüm Şefi veya Ustabaşı
7. Çalışma Arkadaşı

 

İş Kazası Olarak Sayılan Olaylar

 

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Madde 13’de tanımlanmıştır. Buna göre;

İş Kazası;

a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,

meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.

 

 

Tehlikeli Davranışlar

1. Makine koruyucularını kullanılmaz hale getirmek
2. Emniyetsiz yükleme yapmak
3. Emniyetsiz malzeme kullanmak
4. Aşırı iş yüklemek
5. Yanlış yöntemle yük kaldırmak, indirmek, taşımak, itmek ve çekmek
6. El aletlerini ve makineleri yanlış kullanmak
7. Çalışan makine ve techizatı durdurmadan üzerinde çalışmak
8. Hareketli makinelerin yanında bol kıyafetlerle çalışmak
9. İş yaparken başkalarının dikkatini dağıtmak veya şahsen dikkatsiz davranışta bulunmak
10. Çalışırken uygunsuz şekilde oturmak veya uygunsuz şekilde durmak
11. Koruyucu malzeme veya elbiseleri kullanmamak
12. Bir makineyi uyarısız olarak çalıştırmak
13. Tehlikeli yerlerden kestirme geçmeye çalışmak
14. Gereksiz derecede hızlı ve acele çalışmak
15. Yetkili olmadığı işi yapmaya kalkmak

 

Çalışma Ortamında Tehlikeli Durumlar

• Mal ve malzeme stoklarının düzensiz ve tehlikeli bir şekilde depolanması
• Yetersiz havalandırma ve aydınlatma
• Gürültülü, pis ve tozlu işyeri
• Uygun olmayan çalışma koşulları
• Koruyucusu hiç olmayan veya yetersiz olan makineler
• Kusurlu teçhizat
• Kaygan ve engebeli zeminler
• Hatalı merdivenler
• Tekniğe uygun olmayan elektrik tesisatı
• Makine ve tezgahların hatalı yerleşimi
• Çevredeki zararlı kimyasallar
• Zararlı atıklar
• Çevre kirliliği ve doğal kaynakların bilinçsiz tüketimi
• Su ve enerji kullanımı
• Elektrik ve buhar kaçakları

 

İş Kazalarının Temel Nedeni 4M Kuralı

 

İnsan Faktörü;

Psikolojik Nedenler : Unutkanlık, sıkıntı-üzüntü-keder, çevre etkileri, istem dışı hareketler, ihmal, hatalı davranış gibi.
Fiziksel Nedenler : Yorgunluk, uykusuzluk, alkol, hastalık gibi
İşyeri Nedenleri : İnsan ilişkileri, takım çalışması, iletişim gibi…

Makina Faktörleri;

Hatalı makina ve ekipman kullanımı, yerleşimi
Eksik veya kusurlu koruyucular
Yetersiz kontrol ve bakım
Yetersiz mühendislik hizmetleri gibi

Ortam-Çevre Faktörleri;

Yetersiz çalışma bilgisi
Uygun olmayan çalışma metodu
Uygun olmayan çalışma yeri-ortamı
İş Güvenliği Kültürünün olmaması…

Yönetim

Yetersiz yönetim organizasyonu
Tamamlanmamış kurallar ve talimatlar
Yetersiz güvenlik yönetim planı
Eğitim ve öğretim eksikliği/yetersizliği
Uygun olmayan nezaret, yönetim ve rehberlik
Uygun olmayan personel istihdamı
Yetersiz sağlık kontrolleri

 

 

Meslek Hastalıkları

Meslek Hastalığı Nedir?

Sigortalının, çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık ruhi arıza hallerine denir.

Meslek Hastalıklarının Sınıflandırılması

 

Kimyasal Kaynaklı Meslek Hastalıkları

Ağır Metaller
Aromatik ve Alfatik Bileşikler
Gazlar

 

Fiziksel Kaynaklı Meslek Hastalıkları

Gürültü
Toz
Sıcak ve Soğuk Ortamda Çalışma
Radyasyon

 

Biyolojik Kaynaklı Meslek Hastalıkları

Bakteriler
Virüsler

 

Psiko-Sosyal Kaynaklı Meslek Hastalıkları

Aşırı Stres
Uyku bozuklukları
Cilt hastalıkları

 

Meslek Hastalıklarında Alınacak Önlemler

İşyerindeki tehlikelerin saptanması
Saptanan tehlikelerin giderilmesi
Çalışanların sürekli eğitimi ve eğitimlerin uygulanması
Periyodik muayenelerin yapılması
Çalışma ortamının düzenlenmesi

Çalışan bireyler, kendi mesleklerine ait hastalıkları ve sebeplerini iyi bilmeli, sağlıklarının ve meslek hayatlarının kısa sürede son bulmaması için gereken tedbirleri almalıdır.

 

Ergonomi

Ergonomi, çalışanların yetenekleri ile iş ve çalışma koşulları arasında uyumu sağlayan bilim dalıdır.

Ergonominin birçok tanımı bulunmakla beraber, en yaygın olanı;

“İŞİN İNSANCILLAŞTIRILARAK VERİMLİLİĞİN ARTIRILMASIDIR…”

 

Ergonomide hareketler;

Ritmik olmalı
Simetrik olmalı
Doğal olmalıdır.

Hareketler Simetrik Olmalıdır;

Hareketler Doğal Olmalıdır;

 

Hareketler Doğal-Ritmik-Simetrik Olmalıdır;

 

Ekranlı Araçlarla Çalışma

 

Yangınlar

 

Yangın Sınıfları

 

Yangın ÇeşitleriYanıcı MaddeSöndürme YöntemiKullanılacak Söndürücü
KatıOdun, ahşap, kumaş, kağıtSoğutma, yanmayı engellemeSu, ABC tozlu ve köpüklü sönürücü
SıvıAkaryakıt, yağ, boya, tinerEngelleme, boğma, soğutmaABC ve BC tozlu, halon gazlı, CO2 ve köpüklü söndürücü
GazMetan, Propan, LPGEngellemeABC ve BC tozlu, halon gazlı, CO2 ve Halon gazlı söndürücü
MetallerMagnezyum, sodyum alüminyumSoğutma, boğmaSadece D tozu söndürücü
ElektrikElektrikİlk iş elektriğin kesilmesiABC ve B tozlu, halokarbon gazlı, söndürücü

Katı Madde Yangınları

Belirli bir kütleleri olup, ısı etkisi ile yanıcı gaz ve buhar çıkartan maddelerdir.

Odun, kömür, tekstil ürünleri, cam, plastik, kauçuk, kağıt, deri, magnezyum, potasyum, sodyum, alüminyum

 

Sıvı Madde Yangınları

Parlama şeklinde alevli yanarlar. Bir çoğu normal hava ısısında buharlaşır. Buharları genellikle havadan ağır olup çukur veya kanal gibi yerlerde birikir. Katı yanıcılara göre daha kolay ve hızlı alev alırlar.
Petrol ürünleri, solvent, boya, yağlar, alkol

 

Gaz Madde Yangınları

Gaz halinde olmaları nedeniyle hızlı yanma reaksiyonu gösterirler. Kapalı hacimlerdeki gaz kaçakları patlama limiti içerisinde kıvılcımı ile karşılaştığında patlama şeklinde yanarlar.
Yanması için oksijen ile belirli oranda karışmış olmaları gerekir. Basınç altında sıkıştırılabilir veya sıvı hale getirilebilir.

Metan, Etan, Propan, Bütan, Hidrojen, Asetilen, LPG, Doğalgaz

 

Hafif Metal Yangınları

Soğutma ve boğma yöntemi ile söndürülürler.

Tüm hafif metaller, magnezyum, sodyum, alüminyum

Yangın Öncesinde Alınacak Önlemler

Yangın Anında Yapılacaklar

 

Binada Mahsur Kaldığınızda Yapılacaklar

 

Yangın Söndürme Cihazının Kullanılması

 

Güvenlik ve Sağlık İşaretleri

Sağlık ve güvenlik işaretleri İş Sağlığı ve Güvenliğinin en önemli ayaklarından birisidir. Bu konuya özellikle dikkat çekmek için BURADAN hem yönetmeliğe, hem de işaretlerin anlamına ulaşabilirsiniz.

 

Kişisel Koruyucu Donanım Kullanımı

Risk Yönetim Hiyerarşisi

 

KKD seçiminde dikkat edilecek hususlar

  • KKD’lerin çalışanlar tarafından faaliyete özel seçilmesi,
  • CE’li olması
  • TSEN Kodlarının olması
  • Kişisel Koruyucu malzemelerin kullanımında dikkat edilecek hususlar hakkında çalışanlar bilinçlendirilmesi
  • KKD’lerin zimmetlenmesi
  • KKD lerin %100 Kullanılması için denetim ve gözetim

 

KKD Grupları;

Neden İş Güvenliği’nin önemli uygulamalarından birisi de KKD kullanımıdır. Biz sadece başlık olarak veriyoruz. Detaylara buradan ulaşabilirsiniz.

Kafa Koruma
Ayak Koruma
El Kol Koruma
Göz/Yüz Koruma
Kulak Koruma
Solunum Koruma
Vücut Koruma
Yüksekten Düşmelere Karşı Koruma

 

 

Yazının ve görsellerin tüm hakları www.nedenisguvenligi.com‘a aittir. Telif hakları kanunu gereğince kopyalanamaz ve/veya farklı bir yerde kullanılamaz. Ancak alıntı yapıldığında link ve adres verilmek zorundadır.

4.9
Makaleyi Oylar mısınız?
[Total: 3 Average: 5]

Abone Ol
Haberin Olsun

NİG-e Abone Olun, son yayınlar önce size gelsin.

Abone olduğunuz için teşekkürler

Bir şeyler ters gitti.

Soru Sorun / Cevap Yazın