Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliğinin uzun dönem görünümünü değerlendirebilmek için yalnızca tek bir yılın verilerine bakmak yeterli değildir. İş kazalarının, meslek hastalıklarının ve iş kazası sonucu ölümlerin yıllar içerisindeki değişimi; çalışma hayatında hangi alanlarda ilerleme sağlandığını ve hangi sorunların kalıcı hale geldiğini göstermesi açısından önem taşımaktadır.
Bu sayfada Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan istatistikler esas alınarak 2012 yılından 2025 yılına kadar iş kazaları, meslek hastalıkları ve iş kazası sonucu ölümler uzun dönemli olarak değerlendirilmektedir.
Yıllar arasındaki rakamlar mutlak vaka sayılarını ifade etmektedir. İstihdam edilen çalışan sayısı, toplam çalışma süresi, sigortalılık kapsamı ve bildirim düzeyindeki değişiklikler dikkate alınmadan yalnızca vaka sayılarından doğrudan risk oranı çıkarılması doğru değildir.
2025 Yılı İş Sağlığı ve Güvenliği Özet Göstergeleri
Alt açıklama:
Aşağıdaki göstergeler, SGK istatistik serisinde yayımlanan en güncel yıl olan 2025 yılına aittir. Uzun dönem karşılaştırmaları aşağıdaki 2012–2025 grafiklerinde gösterilmektedir.
Yıllara göre istatistik serisinin en güncel yılına ait temel göstergeler. Kaynak: SGK İstatistik Yıllıkları – Neden İSG yıllık istatistik serisi.
2012–2025 Yılları Toplam İş Kazaları
Yıllara göre kayıt altına alınan toplam iş kazası sayılarının uzun dönem seyri.
Kaynak: SGK İstatistik Yıllıkları – Neden İSG yıllık istatistik serisi (2012–2025).
Grafik verilerini tablo olarak görüntüle
Kategori İş Kazası 2012 74.871 2013 191.389 2014 221.366 2015 241.547 2016 286.068 2017 359.650 2018 431.276 2019 422.837 2020 384.262 2021 511.084 2022 589.258 2023 681.655 2024 733.646 2025 766.039
Türkiye’de kayıt altına alınan iş kazalarının uzun dönem seyri belirgin bir yükseliş göstermektedir. 2012 yılında 74.871 olan iş kazası sayısı, 2025 yılında 766.039’a ulaşmıştır. Böylece kayıt altındaki yıllık iş kazası sayısı 13 yıllık dönemde yaklaşık on katına çıkmıştır.
Özellikle 2020 sonrasında yükseliş dikkat çekicidir. 2020 yılında 384.262 olan iş kazası sayısı 2021’de 511.084’e, 2022’de 589.258’e, 2023’te 681.655’e, 2024’te 733.646’ya ve 2025 yılında 766.039’a yükselmiştir. 2025 yılı, incelenen dönem içerisindeki en yüksek yıllık iş kazası sayısını oluşturmaktadır.
2012 ile 2025 karşılaştırıldığında mutlak iş kazası sayısındaki artış yaklaşık %923 düzeyindedir. Ancak bu artışın tamamını çalışma koşullarının kötüleşmesi olarak yorumlamak doğru değildir. İstihdam büyüklüğü, sigortalılık kapsamı, kayıt ve bildirim alışkanlıklarındaki değişimler de uzun dönem rakamlarını etkiler.
Buna rağmen her yıl yüz binlerce iş kazasının kayıtlara yansıması; risklerin kaynağında kontrol edilmesi, çalışan eğitimleri, makine ve ekipman güvenliği, saha denetimi ve işveren gözetiminin önemini açık biçimde göstermektedir.
2012–2025 Yılları Toplam Meslek Hastalıkları
Yıllara göre kayıt altına alınan meslek hastalığı sayılarının uzun dönem seyri.
Kaynak: SGK İstatistik Yıllıkları – Neden İSG yıllık istatistik serisi (2012–2025).
Grafik verilerini tablo olarak görüntüle
Kategori Meslek Hastalığı 2012 395 2013 351 2014 494 2015 510 2016 597 2017 693 2018 1.047 2019 1.091 2020 908 2021 1.207 2022 954 2023 945 2024 888 2025 916
Meslek hastalıklarının yıllar içerisindeki seyri iş kazalarına kıyasla daha dalgalı bir görünüm göstermektedir. 2012 yılında 395 olan meslek hastalığı kaydı, 2018’de 1.047’ye, 2019’da 1.091’e yükselmiş ve 2021 yılında 1.207 vaka ile dönem içerisindeki en yüksek seviyeye ulaşmıştır.
2022 sonrasında sırasıyla 954, 945 ve 888 vaka kaydedilmiş; 2025 yılında ise meslek hastalığı sayısı yeniden yükselerek 916’ya ulaşmıştır.
2012 ile 2025 karşılaştırıldığında kayıtlı meslek hastalığı sayısı yaklaşık %132 artmıştır.
Ancak meslek hastalıklarında bu rakamların yorumlanması iş kazalarından farklıdır. Bir sağlık sorununun SGK istatistiklerine meslek hastalığı olarak girebilmesi tanı, bildirim ve mesleki illiyet süreçlerine bağlıdır. Bu nedenle düşük vaka sayısı, çalışma hayatında mesleki sağlık sorunlarının aynı ölçüde düşük olduğu anlamına gelmez.
Uzun dönem görünümü özellikle mesleki maruziyetlerin erken tanısı, periyodik sağlık gözetimi ve hastalıkların doğru biçimde kayıt altına alınmasının önemini ortaya koymaktadır.
2012–2025 Yılları Toplam İş Cinayetleri
Yıllara göre iş kazası sonucu yaşamını kaybeden çalışan sayılarının uzun dönem seyri.
Kaynak: SGK İstatistik Yıllıkları – Neden İSG yıllık istatistik serisi (2012–2025).
Grafik verilerini tablo olarak görüntüle
Kategori İş Cinayeti 2012 745 2013 1.360 2014 1.626 2015 1.252 2016 1.405 2017 1.636 2018 1.542 2019 1.149 2020 1.240 2021 1.394 2022 1.520 2023 1.972 2024 1.897 2025 1.931
İş kazası sonucu ölüm verileri incelendiğinde uzun dönemde kalıcı ve sürekli bir düşüş eğilimi oluşmadığı görülmektedir.
2012 yılında 745 çalışan iş kazası sonucu yaşamını kaybederken bu sayı 2014’te 1.626’ya, 2017’de 1.636’ya yükselmiştir. 2019 yılında 1.149’a kadar gerileyen ölüm sayısı sonraki yıllarda yeniden artmış ve 2023 yılında 1.972 ile incelenen dönemin en yüksek seviyesine ulaşmıştır.
2024 yılında 1.897 çalışan iş kazası sonucu hayatını kaybetmiş, 2025 yılında ise sayı yeniden yükselerek 1.931’e çıkmıştır.
2012 ile 2025 arasında mutlak ölüm sayısındaki artış yaklaşık %159’dur. Fakat burada da çalışan nüfusundaki ve ekonomik faaliyetlerdeki değişimler dikkate alınmadan doğrudan risk artışı sonucu çıkarılmamalıdır.
Daha önemli sonuç şudur: son yıllardaki verilere rağmen iş kazası sonucu ölümlerde sürdürülebilir bir azalma henüz görülmemektedir. 2025 yılında Türkiye’de takvim günü başına ortalama 5’ten fazla çalışan iş kazaları sonucu yaşamını kaybetmiştir.
2015–2025 Yılları İş Cinayetlerinin Yaşa Göre Dağılımı
İş kazası sonucu yaşamını kaybeden çalışanların yaş gruplarına göre yıllık dağılımı. Mutlak ölüm sayılarıdır.
Kaynak: SGK İstatistik Yıllıkları – Tablo 3.1.9, 2015–2025.
Grafik verilerini tablo olarak görüntüle
Kategori 14–17 18–24 25–34 35–44 45–54 55–64 65+ 2015 29 162 280 346 290 132 13 2016 12 167 305 385 356 156 24 2017 14 168 342 423 449 216 24 2018 14 147 281 426 411 231 32 2019 5 115 195 327 314 168 25 2020 6 97 229 295 385 203 25 2021 5 94 243 358 420 243 31 2022 12 142 288 362 424 250 42 2023 20 191 313 455 561 363 69 2024 11 137 309 447 542 373 78 2025 22 143 295 433 552 401 85
Veriler uzun dönem içinde ölüm yükünün giderek orta ve ileri çalışma yaşlarına doğru yoğunlaştığını gösteriyor.
2015 yılında 45–54 yaş grubunda 290 ölüm kaydedilirken, 2025 yılında sayı 552’ye yükselmiştir. Bu yaklaşık %90’lık bir artıştır.
Daha dikkat çekici değişim 55–64 yaş grubundadır. Bu yaş grubunda 2015 yılında 132 çalışan yaşamını kaybederken 2025 yılında sayı 401’e ulaşmıştır. Mutlak ölüm sayısındaki artış yaklaşık üç kat düzeyindedir.
Buna karşılık 18–24 yaş grubunda 2015 yılında 162 olan ölüm sayısı 2025 yılında 143 olmuştur.
Bu dağılım, özellikle ileri çalışma yaşlarında fiziksel kapasite değişimleri, kronik mesleki maruziyetler, vardiya ve çalışma süreleri, işin fiziksel yükü ve rutinleşmiş davranışların İSG yönetiminde ayrıca dikkate alınması gerektiğini düşündürmektedir.
Burada da önemli bir sınır bulunmaktadır: yaş gruplarındaki çalışan sayıları bilinmeden bu grafik bir risk oranı değil, ölüm yükünün yaşlara göre dağılımıdır.
2013–2025 Yılları Arasında İş Kazası Sonucu Ölenlerin Ekonomik Faaliyet ve Cinsiyete Göre Dağılımı
2013–2025 döneminde iş kazası sonucu ölüm sayısı en yüksek 10 ekonomik faaliyetin dönem toplamı. Mutlak vaka sayılarıdır.
Kaynak: SGK İstatistik Yıllıkları – Tablo 3.1.2, 2013–2025 dönem toplamı.
Grafik verilerini tablo olarak görüntüle
Kategori Erkek Kadın Bina inşaatı 3.618 8 Kara taşımacılığı ve boru hattı taşımacılığı 2.776 9 Bina dışı yapıların inşaatı 1.639 2 Özel inşaat faaliyetleri 1.115 2 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 633 8 Toptan ticaret 582 20 Kömür ve linyit çıkartılması 594 0 Perakende ticaret 494 38 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı 475 19 Diğer madencilik ve taşocakçılığı 484 2
2013–2025 döneminde iş kazaları sonucunda toplam 19.924 çalışan yaşamını kaybetmiştir.
Bu dönemde yalnızca bina inşaatında 3.626 ölüm meydana gelmiştir. Bina inşaatı toplam ölümlerin yaklaşık %18,2’sini tek başına oluşturmaktadır.
Kara taşımacılığı ve boru hattı taşımacılığında 2.785, bina dışı yapıların inşaatında 1.641, özel inşaat faaliyetlerinde ise 1.117 ölüm kaydedilmiştir.
Üç ana inşaat faaliyeti birlikte değerlendirildiğinde 2013–2025 döneminde 6.384 çalışan yaşamını kaybetmiştir. Bu rakam bütün iş kazası ölümlerinin yaklaşık %32’sine karşılık gelmektedir.
İnşaat faaliyetlerine kara taşımacılığı da eklendiğinde yalnızca bu dört ekonomik faaliyet toplam 9.169 ölümle bütün ölümlerin yaklaşık %46’sını oluşturmaktadır.
Uzun dönem verisi; yüksekte çalışma, araç ve trafik güvenliği, hareketli iş ekipmanları, saha organizasyonu, alt işveren yönetimi ve ağır çalışma koşullarının ölümcül kazaların önlenmesinde öncelikli alanlar olmaya devam ettiğini göstermektedir.
2013–2025 Yılları Arasında İş Kazası Sonucu Ölenlerin Yaş ve Cinsiyete Göre Dağılımı
2013–2025 dönemindeki iş kazası sonucu ölümlerin yaş grubu ve cinsiyete göre dönem toplamı.
Kaynak: SGK İstatistik Yıllıkları – Tablo 3.1.9, 2013–2025 dönem toplamı.
Grafik verilerini tablo olarak görüntüle
Kategori Erkek Kadın 14–17 173 11 18–24 1.892 72 25–34 3.757 118 35–44 4.952 150 45–54 5.224 129 55–64 2.950 28 65+ 465 3
2013–2025 dönemindeki toplam 19.924 iş kazası ölümünün 19.413’ü erkek, 511’i kadın çalışanlardan oluşmuştur. Böylece erkek çalışanlar uzun dönem toplam ölümlerin yaklaşık %97,4’ünü oluşturmaktadır.
Yaş grupları incelendiğinde en yüksek ölüm sayısı 45–54 yaş grubunda 5.353 çalışan ile görülmektedir. Bu grup dönem toplamının yaklaşık %26,9’una karşılık gelmektedir.
35–44 yaş grubunda 5.102, 25–34 yaş grubunda 3.875 ve 55–64 yaş grubunda 2.978 ölüm bulunmaktadır.
Özellikle 35–64 yaşları arasındaki toplam 13.433 ölüm, 2013–2025 dönemindeki bütün iş kazası ölümlerinin yaklaşık %67,4’ünü oluşturmaktadır.
Ayrıca 14–17 yaş grubunda 13 yıllık dönemde 184 çalışanın yaşamını kaybetmiş olması da üzerinde ayrıca durulması gereken bir göstergedir.
Cinsiyet dağılımındaki yüksek erkek oranının yorumlanmasında erkek çalışanların inşaat, madencilik, taşımacılık, ağır sanayi ve benzeri yüksek ölüm yüküne sahip faaliyetlerdeki istihdam yoğunluğu dikkate alınmalıdır.
Sonuç: 2012–2025 Türkiye İş Sağlığı ve Güvenliği Görünümü
2012–2025 verileri birlikte değerlendirildiğinde Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği açısından temel sorunların uzun yıllara yayıldığı görülmektedir.
İş kazası sayıları uzun dönemde belirgin biçimde yükselirken, iş kazası sonucu ölümlerde kalıcı bir düşüş eğilimi oluşmamıştır. Meslek hastalıklarında ise vaka sayılarından çok tanı, bildirim ve kayıt süreçlerinin geliştirilmesi önemini korumaktadır.
Ölümlerin ekonomik faaliyetlere göre dağılımında inşaat ve kara taşımacılığı faaliyetlerinin, yaş dağılımında ise özellikle 35–64 yaş gruplarının uzun dönem boyunca öne çıktığı görülmektedir.
Bu veriler iş sağlığı ve güvenliğinin yalnızca mevzuata uygun dokümantasyon, eğitim belgesi veya periyodik kontrollerden ibaret olmadığını göstermektedir. Etkin bir İSG sistemi; tehlikelerin kaynağında ortadan kaldırılması, çalışan katılımı, sürekli saha gözetimi, doğru eğitim, ramak kala ve kaza analizleri ile alınan tedbirlerin uygulanıp uygulanmadığının sürekli kontrol edilmesini gerektirir.
İstatistiklerin temel amacı geçmişte kaç çalışanın zarar gördüğünü göstermekten çok, aynı olayların tekrar yaşanmasını önleyecek bilgiyi üretmek olmalıdır.