Isıya Dayanıklı İş Ayakkabısı/İş Botu Nasıl Seçilir?

Çalışanı, işyerinin tabanındaki yüksek sıcaklıktan (300 derece), ayağa gelen darbelerden ve sıcak cisim etkisine karşı korumak için alınacak iş ayakkabısı (iş botu) aranması gereken teknik özellikleri içeren makalemiz aşağıdadır. İş ayakkabılarında tavsiye olarak değil, belirtilen standartların olması açısından gereklilik taşıyan ve aşağıda belirtilen özelliklerde olması (yerli ya da ithal) gerekmektedir.

Raziyane olarakta bilinen, maydanozgiller familyasından, kokulu otsu bitki

Not: İş ayakkabısından kast edilen iş botudur. Sıcak ortamlarda çalışmalarda iş botu giyilmesi önemlidir.

Isıya Dayanıklı İş Ayakkabısı Alımında Tavsiye Edilen Seçim Kriterleri

  • İş ayakkabısı/botu “HRO” (Heat Resistans Outsole) standardında olmalıdır (300 derece ısıya dayanıklı).
  • İş ayakkabısı/botu TS EN 345 standartlarını karşılamalıdır.
  • İş ayakkabısı/botu S3 güvenlik kategorisinde olmalıdır.
  • Malzeme üzerinde uluslararası standartları gösteren CE onay işareti, koruma grup simgeleri (S3, HRO, E, A , gibi) olmalıdır.
  • Taban altında ve dil üzerinde imalatçı firma bilgileri/logosu, ayakkabı numarası yazmalıdır.
  • Emniyet ayakkabısı/botu tercihen siyah renkte, baskılı cilt deriden imal edilmelidir.  Yarma deri kullanılmamalıdır.
  • Emniyet botunun tabanları enjeksiyon taban olmalı, ısıdan etkilenmemelidir.
  • Mümkünse emniyet ayakkabısının gamba ağızları ve dil kısmı deri olmalıdır.
  • Emniyet ayakkabısının mostraları anti bakteriyel ve ter emici özellikte olmalıdır.
  • Emniyet ayakkabısı çelik/kompozit burunlu olmalıdır.
  • İmalatçının deri su geçirmezliği, ısıya dayanıklılık, burunluk mukavemeti gibi test raporlarına ulaşılabilir olmalıdır.
  • Ayakkabılar karton kutu içerisinde çift olarak saklanmalıdır. Ambalaj kutusunun üzerinde imalatçı ve ayakkabı standart bilgileri bulunmalıdır.

 

İş Ayakkabıları İçin EN Standartları

  • EN ISO 20345 Bu standard, emniyet ayak giyecekleri için temel ve ilave (isteğe bağlı) özellikleri kapsar.
  • EN ISO 20346 Bu standard, koruyucu ayak giyecekleri için temel ve ilave (isteğe bağlı) özellikleri kapsar.
  • EN ISO 20347 Bu standard, iş ayak giyecekleri için temel ve ilave (isteğe bağlı) özellikleri kapsar.
  • EN ISO 17249 Zincirli testereyle kesmeye dirençli güvenlik ayakkabıları
  • EN 15090 Bu standard, genel amaç kurtarma, yangından kurtarma ve tehlikeli maddelerle ilgili acil durumlar için itfaiyeciler tarafından kullanılmak üzere üç tip ayak giyeceğinin performansı ile ilgili asgari kuralları ve deney metotlarını kapsar.
  • EN 50321 Bu Standard 1000 V a.a.yı geçmeyen tesislerde enerji altında veya enerjili bölümlere yakın çalışmada kullanılan elektriksel olarak yalıtkan ayak giyeceklerini kapsar.
  • EN 61340 Ayakkabılar için elektrik direncini ölçen test yöntemidir. Bu standart elektrik direnci ölçüm teknikleri geçerli olmasına rağmen yalıtımlı ayakkabılar bu standart kapsamına dahil değildir.
  • EN ISO 11611 Kaynak ve ilgili işlemlerde kullanılan koruyucu giyecekler.
  • EN 12568 Bu standard, PPE (örneğin EN ISO 20345, EN ISO 20346 ve EN ISO 20347 ile tarif edildiği gibi) ayakkabı bileşenleri olarak işlevini yerine getirmesi için amaçlanan ayakkabı burnu ve mekanik nüfuz etmeye dirençli takviyeler için özellikleri ve deney metotlarını kapsar.
  • EN 13287  Bu standard, ayakkabılar kayma direnci için deney metodlarını kapsar.

İş Ayakkabılarında Koruma Tablosu

KısaltmaAçıklamaOrtalama Değer
WRUSuya dayanıklı saya60 dakika sonunda su absorbsiyonu < %30
WRSuya dayanıklı ayakkabıİlk 15 dk. su penetrasyonu yok, 100 fleks’den sonra su penetrasyonu maks. 3 cm²
PBatma ve delinmeye dayanıklı ara taban> 1100 N
CISoğuğa karşı termal ısı yalıtımıSıcaklık azalması < 10°C
HISıcağa karşı termal ısı yalıtımıSıcaklık artışı < 22°C
HROTabanın sıcağa karşı dayanımı300 C temasta 60 sn. sonunda erime yok
AAntistatik ayakkabıElektrik direnci 100 Kohm – 1000 Mohm aralığında
ETopuğun enerji absorbsiyonu> 20 J
ANAyak bileği koruma> 20 kN
MMetatarsal korumaDarbe sonrası yükseklik > 40 mm
CRKesilmeye karşı dayanım> 2.5
FOHidrokarbonlara karşı dayanıklı tabanHacim artışı < %12

 

İş Ayakkabıları Güvenlik Kategorileri

EN-ISO 20345:2011 (200 J burun korumalı emniyet ayakkabıları)

KısaltmaAçıklamaDeğerlendirme
SBTemel Emniyet200 jule kadar parmak koruması, Yağ dayanıklı dış yüzey.
S1A+SB+EAs ve SB ye ek olarak anti statik özellik ve tam enerji emici taban yüzeyi.
S1PA+SB+E+PAs ve S1 ye ek olarak delinme dirençli orta taban.
S2A+SB+E+WRUAs ve S1 ye ek olarak suya karşı dirençli ve su geçirmez özellik.
S3A+SB+E+WRU+PAs ve S2 ye ek olarak delinmeye karşı güçlendirilmiş orta taban
S4A+SB+E+P+WR (Tamamı polimerik )200 jule Parmak Koruması. Kauçuk veya polimer malzemeden üretilmiş (su geçirmez). Anti-Statik özellikler, Enerji Emici topuk alanı.
S5A+SB+E+P+WR (Tamamı polimerik )As ve S4 ye ek olarak delinmeye karşı güçlendirilmiş orta taban

EN-ISO 20346:2011 (100 J burun korumalı koruyucu ayakkabılar)

KısaltmaAçıklamaDeğerlendirme
PBSB100 Joule Koruyucu burun + basınc dayanımı + 1000 Newton
P1A+SB+EPB + Kapalı arkasım topuk + antistatik + enerji emici topuk
P1PA+SB+E+PPB + Kapalı arkasım topuk + antistatik + enerji emici topuk
P2A+SB+E+WRUP1 + Saya kısmı su sızdırmaz ve emmez
P3A+SB+E+WRU+PP2 + delinmeye dayanıklılık

 

İş Ayakkabılarında Sağlık

  • İş ayakkabısı kullanımında en sık rastlanan sorun mantar enfeksiyonlarıdır. Ancak bu sorun çoğunlukla hijyen kurallarının bilinmemesi ve/veya uyulmamasından kaynaklanmaktadır. Bunun dışında çalışanların iş ayakkabısı giymekten kaçınmasında en önemli sebeplerden biri de ağırlığıdır. Bu sebeple iş ayakkabısı seçiminde ağır olmamasına (en fazla 1 kg/çift) dikkat edilmelidir.
  • İş ayakkabıları normal ayakkabıda olduğu gibi kişisel bir üründür. Temiz ve kuru çorapla giyilmesi tavsiye edilir.
  • Ayakkabı ve çoraplar tekrar kullanılmadan önce mutlaka kurutulmalıdır. Güvenlik ayakkabıları uzun süre giyildikleri için ayağımızı desteklemeli taban ve astarı ayağımızın konforunu sağlamalıdır.
  • İş ayakkabıları kullanırken gerek tabanına gerekse üst deriye bulaşan kirler ve diğer bulaşmış maddeler (yağ, kimyasal madde vb.) nemli bir bezle silinerek düzenli olarak temiz bulundurulmalıdır.
  • Ayakkabıların temizlenmesinde keskin aletler kullanılmamalıdır.
  • Ayakkabıların üstü kuruduğunda ve / veya belli aralıklarla uygun ayakkabı boya ve cilasıyla boyanmalıdır.
  • Herhangi bir nedenle ayakkabı çok ıslandığı zaman açık, serin ve iyi havalanan yerde kendiliğinden kurumaya bırakılmalıdır. Herhangi bir ısı kaynağından yararlanarak kurutulmaya çalışılmamalıdır.

 

5
Makaleyi Oylar mısınız?
[Total: 28 Average: 5]

Abone Ol
Haberin Olsun

NİG-e Abone Olun, son yayınlar önce size gelsin.

Abone olduğunuz için teşekkürler

Bir şeyler ters gitti.

8 Yorum

  1. Kadir Belenoğlu Temmuz 23, 2019
  2. Neriman Bulut Serenoğlu Temmuz 27, 2019
    • İş Güvenliği Uzmanı Temmuz 27, 2019
  3. Fatih Mehmet Arslan Eylül 4, 2019
    • İş Güvenliği Uzmanı Eylül 6, 2019
      • Fatih Mehmet Arslan Eylül 6, 2019
  4. Soner Ayrancı Ekim 4, 2019
  5. İş Güvenliği Uzmanı Ekim 7, 2019

Soru Sorun / Cevap Yazın