İş Sağlığı ve Güvenliği
Neden İş Güvenliği

İnşaat Sektöründe Sağlık Tehlikeleri ve Riskler

İnşaat Sektöründe Sağlık Tehlikeleri ve Riskler, işyerinden işyerine, işten işe, günden güne, hatta saatten saate değişebilir

İnşaat işleri ev, işyeri, fabrika, hastane, yol, köprü, tünel, stadyum, rıhtım, havaalanı gibi her çeşit inşaatın yapımı, bakımı, onarımı, yenilenmesi, değiştirilmesi, yıkılması işlerinin tamamıdır. İnşaat işçileri genellikle sürekli aynı işyerinde çalışmaktan ziyade sık sık iş değiştirmek, çalıştıkları her bir işte ancak birkaç haftayla birkaç ay arasında bulunmak zorunda kalan işçilerdir. Bu durum işçi ve iş açısından çeşitli olumsuzlukları içerir. İşçilerin eğitim ve güvenlik algı düzeyleri ve işyerlerinin güvenlik anlayışları değişken olabilir. Çoğu zaman inşaat işçileri yılın tamamını çalışarak geçiremezler. Bunu telafi etmek için sıklıkla fazla mesai, aşırı çalışma gibi zor koşullarla yüz yüze kalırlar.

Deneyimsiz oldukları işleri yapmak zorunda kalabilirler. Aslında bir takım işi olması gereken inşaat işleri, bu nedenle sağlık ve güvenlik açısından pek çok riskleri barındırır hale gelir. İnşaatlar, farklı meslek gruplarının bir arada bulunduğu iş alanlarıdır;

  1. Kazan ustaları
  2. Duvar ustaları
  3. Marangozlar
  4. Elektrikçiler
  5. Asansör kurucuları
  6. Camcılar
  7. Atık temizleyenler(örn. asbest, kurşun, toksik döküntüler)
  8. Mozaikçiler, betoncular
  9. Sıvacılar
  10. Yalıtım işçileri
  11. Demir ve çelik işçileri (donatı ve yapısal)
  12. Ameleler
  13. Bakım işçileri
  14. Öğütücüler
  15. İnşaat makinaları operatörleri
  16. Boyacılar, duvar kağıdı kaplayıcıları
  17. Tesisatçılar
  18. Çatı ustaları
  19. Sac metal işçileri
  20. Tünel işçileri

İnşaat Sektöründe Sağlık Tehlikeleri ve Riskler

İnşaat işçiliği çeşitli sağlık riskleri taşır. Bu riskler işyerinden işyerine, işten işe, günden güne, hatta saatten saate değişebilir. Genellikle aralıklı, tekrarlanan maruziyetler söz konusudur. İşçi sadece kendi yaptığı işten değil, çoğu zaman iş ortamındaki diğer işlerden kaynaklanan zararlardan da etkilenir.

Her bir etkenin zararı, yoğunluğuna ve ilgili işin süresine bağlıdır. Bazı inşaat tehlikeleri aşağıdaki tabloda gösterilmektedir. Burada sadece işin birincil zararlarına yer verilmiştir. Ayrıca, her inşaat işçisi stres ve sıcağa maruz kalma, kas-iskelet sistemi hastalıkları gibi ortak sağlık sorunlarıyla da karşılaşır.

İnşaat sektörü sağlık zararları

Kimyasal

  • Asit
  • Yapıştırıcılar, tutkallar
  • Alkali
  • Asbest
  • Asfalt
  • Berilyum
  • Karbon monoksit
  • Çimento
  • Temizlik ürünleri
  • Katran
  • Toz
  • Epoksi reçinesi
  • Gaz
  • İzosiyanatlar
  • Kurşun
  • Yapay mineral lifler
  • Metaller
  • Boyalar, cilalar
  • Silika
  • Solventler
  • Tinerler
  • Kaynak dumanı ve gazları
  • Ahşap tozları

Kas-İskelet sistemi

  • Aşırı zorlanma: sırt hasarları, burkulma ve zorlanmalar, omuz, dirsek, bilek problemleri
  • Uygunsuz malzeme
  • Ayakta çalışma
  • Tekrarlanan hareketler

Fiziksel

  • Soğuk
  • Ergonomi
  • Sıcak
  • Gürültü
  • Oksijen eksikliği
  • Radyasyon
  • Stres
  • Güneş
  • Vibrasyon

Biyolojik

  • Sürüngenler, kümes hayvanları
  • Histoplazmozis
  • Bakteriler, mantarlar, parazitler, virüsler
  • Böcekler & örümcekler; lyme hastalığı
  • Küfler, mantarlar
  • Protozoalar

Güvenlik

  • Bina yıkımı
  • Kapalı alanlar
  • Vinç kullanma
  • Uyuşturucu ve alkol
  • Elektrik
  • Patlayıcılar
  • Düşmeler
  • Yangın ve patlama
  • Motorlu taşıtlar
  • Ağır ekipman
  • İskeleler
  • Yangın ve patlamalar
  • Basınçlı gazlar
  • Hava koşulları

İnşaat mesleklerinin birincil riskleri

OSGB Hizmetleri

Meslek Risk
Tuğla, taş vd. duvar ustası Çimento dermatiti, ayakta çalışma, ağır yük
Seramik ustaları Yapıştırıcı buharları, dermatitler,ayakta çalışma
Marangozlar Ahşap tozu, ağır yük,tekrarlayan hareketler
Sıvacılar Sıva tozları, iskelede çalışma, ağır yük, ayakta çalışma
Elektrikçiler Lehim dumanındaki ağır metaller, ayakta çalışma, ağır yük, asbest
Elektrik santrali yapım ve tamircileri Lehim dumanındaki ağır metaller, ağır yük, asbest
Boyacılar Solvent buharları, toksik metaller
Duvar kağıdı ustaları Tutkal buharları, ayakta çalışma
Tesisatçılar Kurşun duman ve partikülleri, kaynak dumanları, asbest
Buhar kazanı ustaları Kaynak dumanları, asbest
Halı kaplamacılar Diz travması, ayakta çalışma, tutkal ve buharları
Karo ustaları Yapıştırıcılar, toz, diz travması
Mozaik zımparacıları Ayakta çalışma, silika tozu
Camcılar Ayakta çalışma, yaralanma
İzolasyon işçileri Asbest, sentetik lifler, ayakta çalışma
Demiryolu inşaatçılar Silika, sıcak, soğuk
Çatı ustaları Katran, sıcak, yüksekte çalışma
Kaynakçılar Kaynak emisyonları
Lehimciler Metal dumanları, kurşun, kadmiyum
Kazıcılar, deliciler Silika, gürültü,vibrasyon
Havalı çekiç kullananlar Silika, gürültü,vibrasyon
Kazık makinası operatörleri Silika, vibrasyon
Vinç operatörleri Gürültü, lubrikan yağlar
Vinç kulesi operatörleri Stres, izolasyon
Ekskavatör, kepçe operatörleri Silika, histoplazmozis, vibrasyon, sıcak,gürültü
Grayder, dozer , kazıcı operatörleri Silika, vibrasyon, sıcak, gürültü
Asfalt işçileri Asfalt emisyonları,sıcak, dizel egzoz
Kamyon ve traktör şoförleri Vibrasyon, dizel egzozu
Yıkım işçileri Asbest, kurşun, toz, gürültü

İnşaat İşlerinde Kimyasal Zararlar

Genellikle havada, gaz, toz, buhar, duman halinde bulunur ve solunumla alınırlar. Bazıları ciltten de emilirler. Sıvı, yarı sıvı (tutkallar, yapıştırıcılar, katran) veya toz(çimento) formda da bulunabilirler. Su ve gıdalarla ağızdan alınabilir, sigarayla birlikte inhale edilebilirler. Oluşturdukları hastalık örnekleri ise;

  • Silikoz; kum püskürtme, tünel yapımı, kaya delme işlemleri
  • Asbestoz; izolasyon, tesisat, yıkım işleri
  • Bronşit; kaynakçılık
  • Cilt allerjileri; çimentoyla yapılan işler
  • Nörolojik hastalıklar; organik çözücüler ve kurşun maruziyeti

Asbest maruziyeti olan izolasyon işçilerinde, kaynakçılarda ve ağaç işleriyle uğraşanlarda akciğer kanseri ölümleri fazladır. Köprü tamircilerinde, boyacılarda kurşun zehirlenmesi görülür. Bazı havalı çekiç operatörlerinde ve vibrasyon oluşturan alet ve makineleri kullananlarda Raynaud sendromu görülür. Alkolizm, inşaat işçilerinde önemli bir sorundur. İş stresi, işsizlik korkusu, sosyal izolasyon, kalıcı olmayan çalışma koşulları gibi, işle ilgili sorunlar kolaylaştırıcı olabilir.

İnşaat İşlerinde Fiziksel Zararlar

Her inşaatta görülürler. Gürültü, sıcak ve soğuk, radyasyon, vibrasyon, barometrik basınç bunlardandır. İnşaat sektöründe makineleşmenin giderek artması, gürültü sorununun boyutlarını da artırmaktadır. Tüm vücut vibrasyonu da, havalı çekiç ve diğer büyük makineleri kullananlar için önemli bir sorundur.

Çatı ustalarında güneş ve sıcak katrana bağlı sıcak stresi riski yüksektir. UV radyasyonun ana kaynağı güneş ve elektrik kaynağıdır. İyonizan radyasyon ihtimali düşüktür. Ancak, temel kazma, tünel yapımı gibi işlerde radon maruziyeti söz konusu olabilir. Zorlanma ve burkulmalar, en sık görülen hasarlardır. Travmatik yaralanma, tekrarlanan hareketler, ayakta ve aşırı çalışma gibi nedenlerle tendinit, karpal tunel sendromu, bel ağrısı gibi kronik fiziksel sorunlar sık yaşanır. İş kazaları yönünden inşaat sektörü, en yüksek riskli meslek gruplarından biridir.

İnşaat İşlerinde Biyolojik Zararlar

Enfeksiyöz mikroorganizmalar, biyolojik kaynaklı toksik etkenler ve hayvan saldırılarıdır. Örneğin kazı işçilerinde histoplazmozis görülebilir. Kapalı ortamda yapılan çalışmalarda, influenza, tüberküloz bulaşması olabilir. Sıtma, sarı humma, lyme hastalığı, sektörün bilinen diğer enfeksiyöz sorunlarıdır. Sarmaşık, meşe, sumak, ısırgan gibi bitkilerden kaynaklanan toksinler, ciltte erüpsiyona neden olabilir. Bazı ağaç tozları kanserojen, bazıları allerjendir. Arı, eşek arısı, yılan, karınca gibi bazı hayvan sokmaları görülebilir.


İş Güvenliği Samimiyet Testi
[wp_quiz_pro id=”10789″]


Anamnez

İyi bir meslek anamnezi hem hastalıkların başlaması ve ilerlemesini engeller, hem de işyerindeki diğer çalışanların korunmasını sağlar. İşyeri hekimi meslek hastalıkları tanısı koyabilmek için şu üç konuda yeteneğini artırmalıdır:

  1. Meslek hastalıklarından güçlü bir şüphe düzeyi
  2. Yeterli meslek öyküsü alma becerisi
  3. İş yeri hekimliği kaynaklarına kolay erişim

Anamnez alırken, hastalıklarda mesleksel etyolojinin düşünülmesini güçlendiren şu 4 sorunun yanıtı bulunmaya çalışılmalıdır;

Nedensel İlişki Soru
Ölçütleri Maruziyetin başlangıcı ile semptomların ortaya çıkışı arasındaki süre nedir?
Temporal ilişki Semptomlar işten uzaklaşmakla(tatil veya iş değişikliği) düzeliyor mu?
Doz-Etki ilişkisi Yüksek maruziyet düzeyi olan ortamlarda veya belli işlerde semptomlar ağırlaşıyor mu?
İlişkinin gücü İş arkadaşlarında da aynı maruziyetler aynı semptomlara neden oluyor mu?

Hastanın yaptığı işi hakkında bilgi edinmek çok zaman almaz. Bunun için kısa ve uzun tarama soru listeleri kullanılabilir;

  1. Ne tür iş yapıyorsunuz?
  2. Sağlık sorununuzun işinizle ilgili olduğunu düşünüyor musunuz?
  3. Yakınmalarınız hafta içinde ya da sonunda ağırlaşıyor mu? Evde ya da işte ağırlaşıyor mu?
  4. Şunların herhangi birine maruz kalıyor musunuz: kimyasallar, tozlar, metaller, radyasyon, gürültü veya sık tekrarlanan hareketler?
    1. Bunların herhangi birine geçmişte maruz kaldınız mı?
    2. İşyerinde kişisel koruyucu kullanıyor musunuz?
  1. İş arkadaşlarınızın herhangi birinde benzer yakınmalar var mı?

Web Tasarımı

Hayatın Her Alanında İş Güvenliği
[wp_quiz_pro id=”10773″]