Risk Değerlendirme ve Risk Belirleme Adımları

Risk Değerlendirme

Risk değerlendirmesi işyerlerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin; çalışanlara, işyerine ve çevresine verebileceği zararların ve bunlara karşı alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla yapılması gerekli çalışmaları ifade eder.

İş süreçleri ve proaktif yaklaşım içinde tehlike kaynağını risk oluşmadan bertaraf ederek, güvenli alanlar oluştururken çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumaktır.

Bu amaçla risk değerlendirme;

  • Verimliliğin artmasını sağlar.
  • Acil durumlara karşı hazırlıklı olmayı sağlar.
  • Rekabet gücünü ve etkinliğini korumamızı sağlar.

 

Risk Belirleme Adımları

Risk Analizi yapılırken dikkat edilmesi gereken 29.12.2012/28512 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliğinde açıkça belirtildiği gibi; “Risk Kontrol Adımlarını” şöyle sıralamamız mümkün;


Rusya’nın ilk hidrojen bombasının yapım çalışmalarını gerçekleştiren ve denetimli çekirdek kaynaşmasının (füzyon) kuramsal temellerini atan, insan hakları savunucusu nükleer fizikçi

Andrey Saharov

Daha Fazla Detay

RİSKLERİN BELİRLENMESİ VE ANALİZİ

MADDE 9 – (1) Tespit edilmiş olan tehlikelerin her biri ayrı ayrı dikkate alınarak bu tehlikelerden kaynaklanabilecek risklerin hangi sıklıkta oluşabileceği ile bu risklerden kimlerin, nelerin, ne şekilde ve hangi şiddette zarar görebileceği belirlenir. Bu belirleme yapılırken mevcut kontrol tedbirlerinin etkisi de göz önünde bulundurulur.

(2) Toplanan bilgi ve veriler ışığında belirlenen riskler; işletmenin faaliyetine ilişkin özellikleri, işyerindeki tehlike veya risklerin nitelikleri ve işyerinin kısıtları gibi faktörler ya da ulusal veya uluslararası standartlar esas alınarak seçilen yöntemlerden biri veya birkaçı bir arada kullanılarak analiz edilir.

(3) İşyerinde birbirinden farklı işlerin yürütüldüğü bölümlerin bulunması halinde birinci ve ikinci fıkralardaki hususlar her bir bölüm için tekrarlanır.

(4) Analizin ayrı ayrı bölümler için yapılması halinde bölümlerin etkileşimleri de dikkate alınarak bir bütün olarak ele alınıp sonuçlandırılır.

(5) Analiz edilen riskler, kontrol tedbirlerine karar verilmek üzere etkilerinin büyüklüğüne ve önemlerine göre en yüksek risk seviyesine sahip olandan başlanarak sıralanır ve yazılı hale getirilir.

 

RİSK KONTROL ADIMLARI

MADDE 10 – (1) Risklerin kontrolünde şu adımlar uygulanır.

a) Planlama: Analiz edilerek etkilerinin büyüklüğüne ve önemine göre sıralı hale getirilen risklerin kontrolü amacıyla bir planlama yapılır.

b) Risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması: Riskin tamamen bertaraf edilmesi, bu mümkün değil ise riskin kabul edilebilir seviyeye indirilmesi için aşağıdaki adımlar uygulanır.

1) Tehlike veya tehlike kaynaklarının ortadan kaldırılması.

2) Tehlikelinin, tehlikeli olmayanla veya daha az tehlikeli olanla değiştirilmesi.

3) Riskler ile kaynağında mücadele edilmesi.

c) Risk kontrol tedbirlerinin uygulanması: Kararlaştırılan tedbirlerin iş ve işlem basamakları, işlemi yapacak kişi ya da işyeri bölümü, sorumlu kişi ya da işyeri bölümü, başlama ve bitiş tarihi ile benzeri bilgileri içeren planlar hazırlanır. Bu planlar işverence uygulamaya konulur.

ç) Uygulamaların izlenmesi: Hazırlanan planların uygulama adımları düzenli olarak izlenir, denetlenir ve aksayan yönler tespit edilerek gerekli düzeltici ve önleyici işlemler tamamlanır.

(2) Risk kontrol adımları uygulanırken toplu korunma önlemlerine, kişisel korunma önlemlerine göre öncelik verilmesi ve uygulanacak önlemlerin yeni risklere neden olmaması sağlanır.

(3) Belirlenen risk için kontrol tedbirlerinin hayata geçirilmesinden sonra yeniden risk seviyesi tespiti yapılır. Yeni seviye, kabul edilebilir risk seviyesinin üzerinde ise bu maddedeki adımlar tekrarlanır.


Tanımlanan Risklerin Analizi ve Risk Düzeylerinin Tespiti

Bir Olayın Gerçekleşme İhtimali

İHTİMALORTAYA ÇIKMA OLASILIĞI İÇİN DERECELENDİRME BASAMAKLARI
ÇOK KÜÇÜK(1)Hemen hemen hiç
KÜÇÜK (2)Çok az ( yılda bir kez ), sadece anormal durumlarda,
ORTA (3) Az (Ayda bir)
YÜKSEK (4)Sıklıkla (Haftada bir )
ÇOK YÜKSEK (5)Çok sıklıkla (her gün), normal çalışma şartlarında

 

Bir Olayın Gerçekleştiği Takdirde Şiddeti

SONUÇDERECELENDİRME
ÇOK HAFİF (1)İş saati kaybı yok, hemen giderilebilen, ilk yardım gerektiren
HAFİF (2)       İş günü kaybı yok, kalıcı etkisi olmayan ayakta tedavi
ORTA  (3)      Hafif yaralanma, yatarak tedavi gerekir
CİDDİ (4)Ciddi yaralanma, uzun süreli tedavi, meslek hastalığı, uzuv kaybı.
ÇOK CİDDİ (5)Bir veya daha fazla kişinin ölümü

 

Risk Skoru Belirleme Matris

RİSK

SKORU

ŞİDDET
İHTİMAL1(Çok Hafif)2 (Hafif)3(Orta Derece)4 (Ciddi)5 (Çok Ciddi)
1(Çok Küçük)Anlamsız 1Düşük 2Düşük 3Düşük 4Düşük 5
2 (Küçük)Düşük 2Düşük 4Düşük 6Orta 8Orta 10
3(Orta Derece)Düşük 3Düşük 6Orta 9Orta 12Yüksek 15
4

(Yüksek)

Düşük 4Orta 8Orta 12Yüksek 16Yüksek 20
5(Çok Yüksek)Düşük 5Orta 10Yüksek 15Yüksek 20Tolere Edilemez 25

 

Yukarıdaki tablolardan elde edilen değerler matris metodolojisi temelli risk değerlendirme tablosunda elde edilen değerler tasnif edilerek, riskler için büyük değerden başlayarak alınacaktır.

 

Sonucun Kabul Edilebilirlik Değerleri

Tolere edilemez katlanılamaz Riskler(25)Belirlenen risk kabul edilebilir bir seviyeye düşürülünceye kadar iş başlatılmamalı eğer devam eden bir faaliyet varsa derhal durdurulmalıdır. Alınan önlemlere rağmen riski düşürmek mümkün olmuyorsa, faaliyet engellenmelidir.
Önemli Riskler (15.16.20)Belirlenen risk azaltılıncaya kadar iş başlatılmamalı eğer devam eden bir faaliyet varsa derhal durdurulmalıdır. Risk işin devam etmesi ile ilgiliyse acil önlem alınmalı ve bu önlemler sonucunda faaliyetin devamına karar verilmelidir.
Orta Düzeydeki Riskler(8.9.10.12)Belirlenen riskleri düşürmek için faaliyetler başlatılmalıdır. Risk azaltma önlemleri zaman alabilir.
Katlanılabilir Riskler

(2.3.4.5.6)

Belirlenen riskleri ortadan kaldırmak için ilave kontrol proseslerine ihtiyaç olmayabilir. Ancak mevcut kontroller sürdürülmeli ve bu kontrollerin sürdürüldüğü denetlenmelidir.
Önemsiz Riskler (1)Belirlenen riskleri ortadan kaldırmak için kontrol prosesleri planlamaya ve gerçekleştirilecek faaliyetlerin kayıtlarını saklamaya gerek olmayabilir.

 

Risk Değerlendirme Aşamaları

Bu çalışmada Risk Değerlendirme Yöntemi L Matris Metodu kullanılacaktır.

( Risk Değeri=Olasılık x Şiddet)

Risk Değerlendirmesi Süreçleri

Risk değerlendirmesi, aşağıdaki sıralamada yer alan aşamaların yerine getirilmesi yoluyla gerçekleştirilir ;

  • Planlama ;
    Risk değerlendirmesi çalışmaları, mevcut mevzuat ve işyeri koşulları çerçevesinde planlanır.
  • İşyerinde Yürütülen Çalışmaların Sınıflandırılması ;
    İşyerinde yürütülmekte olan veya yürütülecek olan faaliyetler özelliklerine göre sınıflandırmaya tabi tutulur. Sınıflandırmada, sürekli olmamakla birlikte periyodik olarak veya değişen aralıklarla yürütülen bakım ve onarım gibi faaliyetler de dikkate alınır. Sınıflandırmada, işyerinin içinde ve dışında yürütülen işler, üretim veya hizmet sürecinin aşamaları, planlanmış veya ani faaliyetler, çalışanların görev tanımları gibi unsurlardan da yararlanılabilir
  • Bilgi ve Veri Toplama ;

    • Bilgi ve veri toplamada,
    • İşyerinde yürütülen işler,
    • Bu işlerin süresi ve sıklığı,
    • İşin yürütüldüğü yer,
    • İşin kim veya kimler tarafından yürütüldüğü,
    • Yürütülen işten etkilenebilecek olanlar,
    • Alınmış olan eğitimler,
    • İşin yürütümü için ön izin gerekip gerekmediği,
    • İşin yürütümü sırasında kullanılacak makina ve ekipman,
    • Bu makina ve ekipmanların kullanım talimatları,
    • Kaldırılacak veya taşınacak malzemelerle bunların özellikleri,
    • Kullanılan kimyasallar ve özellikleri,
    • Mevcut korunma önlemleri,
      Daha önce meydana gelmiş olan kaza veya meslek hastalıkları gibi unsurlar dikkate alınır.
    • Yapılan işin tarifi üretim
    • Genel veriler
    • İşyeri kaza ve meslek hastalığı istatistik bilgisi

Son 2 yılda meydana gelmiş olan iş kazaları ve meslek hastalıkları:

 

İş Kazaları
YılYaralanmaÖlüm
2016
2017

 

  • Tehlikelerin Tanımlanması ;
    Tehlikelerin tanımlanması, aşağıda belirtilen tehlike veya kaynaklarının bulunup bulunmadığı, tehlike varsa bundan kimlerin ve ne şekilde etkilenebileceği dikkate alınarak yapılır.

    • Kayma, takılma ve benzeri nedenlerle düşme,
    • Yüksekten düşme,
    • Cisimlerin düşmesi,
    • Gürültü ve titreşim,
    • Uygun olmayan duruş ve çalışma şekilleri,
    • Seyyar el aletlerinin kullanımı,
    • Sabit makine ve tezgâhların kullanımı,
    • Hareketli erişim ekipmanları (Merdivenler, platformlar),
    • Mekanik kaldırma araçları,
    • Ürünler, emisyonlar ve atıklar,
    • Yangın, parlama ve patlama,
    • Elle taşıma işleri,
    • Elektrikli aletler,
    • Aydınlatma,
    • Termal konfor koşulları (Sıcaklık, nem, havalandırma),
    • Biyolojik Ajanlar (Mikroorganizmalar, bakteriler, virüsler),
    • Rutin çalışma,
    • Kapalı yerlerde çalışma,
    • İstenmeyen insan davranışları (Dikkatsizlik, yorgunluk, aldırmazlık, anlama güçlüğü, öfke, kavga etmek),
  • Risk Analizi ;
    Risk analizi ile belirlenen tehlikelerin verebileceği zarar, hasar veya yaralanmanın şiddeti ve bu zarar, hasar veya yaralanmanın ortaya çıkma olasılığı belirlenir. Risk analizinde, tehlikeye maruz kalan kişi sayısı, tehlikeye maruziyet süresi, kişisel koruyucuların sağladığı korunma ve güvensiz davranışlar gibi unsurlar dikkate alınır.
  • Risk Değerlendirmesi ;
    Risk değerlendirmesinde,  belirlenen risklerin ağırlık oranları hesaplanarak derecelendirme yapılır ve önlem alınmasının gerekli olup olmadığına karar verilir.
  • Denetim, İzleme ve Gözden Geçirme ;
    İşyerinde gerçekleştirilen risk yönetiminin tüm aşamaları ve uygulanması düzenli olarak denetlenir, izlenir ve aksayan yönler yeniden gözden geçirilir.

 

Yazının tüm hakları www.nedenisguvenligi.com‘a ve yazara aittir. Telif hakları kanunu gereğince kopyalanamaz ve/veya farklı bir yerde kullanılamaz. Ancak alıntı yapıldığında link ve adres verilmek zorundadır.

 

5
Makaleyi Oylar mısınız?
[Total: 3 Average: 5]

Abone Ol
Haberin Olsun

NİG-e Abone Olun, son yayınlar önce size gelsin.

Abone olduğunuz için teşekkürler

Bir şeyler ters gitti.

Soru Sorun / Cevap Yazın