Türkiye'nin isg platformu
OSGB Hizmetleri

El-kol titreşimi

İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu Hangi Şartlarda Kurulur?

El-kol titreşimi; insanda el-kol sistemine aktarıldığında, çalışanın sağlık ve güvenliği için risk oluşturan ve özellikle de damar, kemik, eklem, sinir ve kas bozukluklarına yol açan mekanik titreşimi ifade eder.

El-kol titreşimi

El-Kol Titreşimi ve Maruziyetleri, mesleki el-kol titreşim maruziyeti ile sağlık etkileri arasındaki ilişki basit değildir.

Titreşim, bir cismin iç veya dış kuvvetlerin etkisiyle yaptığı salınım hareketidir. İnsan titreşimi ise, titreşen bir yüzey veya cisim ile temas sonucunda kişinin hissettiği titreşim olarak tanımlanabilir. Titreşim, insan vücuduna, temas eden titreşen yüzey aracılığı ile iletilir. Bu yüzey bir makinenin tutamak kısmı, bir aletin yüzeyi veya motorlu bir makinenin koltuğu olabilir.

El-Kol Titreşimi ve Maruziyetleri


Kulak Koruyucu Çeşitleri


Mesleki Maruziyet

Enerji ile çalışan aletlerden yayılan, parmaklardan veya elin avuçlarından vücuda giren mekanik enerjiye el-kol titreşimi denir. Operatörü el-kol titreşimine maruz bırakan ve enerji ile çalışan aletler bir çok endüstri alanında yaygın olarak kullanılmaktadır. El-kol titreşim maruziyeti üretim, taşçılık, maden, inşaat, tarım ve ormancılık alanlarında elle kullanılan, enerji ile çalışan aletlerden kaynaklanabilir. Hollanda’ da 150 binden, İngiltere’ de 0.5 milyondan, Amerika’ da 1.5 milyondan fazla kişinin el-kol titreşimine maruziyetinin olduğu rapor edilmiştir. Avrupa ülkelerinde ve Amerika’ da çalışanların %1.7 ile 3.6’ sının zararlı etkileri olabilecek titreşime maruz kaldıkları tahmin edilmektedir. El-kol titreşim sendromu (HAVS) terimi, el-kol titreşim maruziyeti ile ilgili işaret ve semptomları ifade etmek için kullanılır ve şu durumları içerir.

El-kol titreşimi 4

 

  • damarsal hastalıklar
  • kemik ve eklem hastalıkları
  • kas hastalıkları
  • diğer hastalıklar (tüm vücut, merkezi sinir sistemi)

Motosiklet sürmek gibi faaliyetler yüksek genlikte titreşim maruziyetine neden olmasına rağmen, sadece uzun süreli maruziyetler sağlık üzerinde zararlı etkiye sahiptir.

Mesleki el-kol titreşim maruziyeti ile sağlık etkileri arasındaki ilişki basit değildir. Aşağıdaki tabloda, el-kol titreşimi maruziyeti sırasında titreşimin zararlı etkileri ile ilgili olabilecek bazı faktörleri göstermektedir.

El-Kol Titreşim Maruziyeti Sırasında Zararla İlişkisi Olabilecek Faktörler

İş Hijyeni


 

Titreşim Karakteristikleri Aletler & Prosesler Maruziyet Koşulları Çevresel Koşullar Kişisel karakteristikler
Büyüklük (rms., pik, ağırlıklandırılmış, ağırlıklandırılmamış Alet tasarımı (taşınabilir, sabit) Süre (günlük, yıllık maruziyetler) Çevre sıcaklığı Çalışma yöntemi (tutuş kuvveti, itiş kuvveti, el-kol duruşu, vücut duruşu)
Frekans (spektrum, baskın frekanslar Alet Çeşidi (darbeli, dönmeli, dönerli matkap) Maruziyet şekli (sürekli, aralıklı, dinlenme periyotları olan) Hava akışı Sağlık
Nem
Gürültü
Yön (x-, y-, z- eksenleri) Durum Toplam maruziyet süresi Parmak el kol sisteminin dinamik tepkisi Eğitim
İşlem Mekanik empedans Yetenek
Çalışan malzeme Titreşim geçirimi Eldiven kullanımı
Absorbe edilen enerji Zarara karşı kişisel hassasiyet

İnsanın Titreşime Verdiği Tepki

El-Kol Titreşimi ve MaruziyetleriTitreşimin frekansı, genliği, maruziyet süresi, yönü, uygulama noktası, vücut ve titreşimin vücuda girdiği noktanın bağlantısı, kıyafetleri ve kullanılan aletler, vücut ağırlığı, kullanıcının boyu, vücudun duruş biçimi, vücut direnci, vücut bileşenleri gibi birçok faktöre bağlıdır. Titreşim, yönü ve büyüklüğü olan vektörel bir niceliktir. Bu nedenle sayılan faktörler üç eksende ele alınmalıdır. Eller ve titreşimli alet arasındaki bağlantı, el-kol titreşim büyüklüğü değerlendirilirken raporda bulunması gereken bir çok faktörden etkilenir. Bu faktörler şunlardır ;

  • Kullanılan aletin çeşidi ve durumu
  • Normal çalışma koşulları altında kullanılan alet tarafından üretilen ivme ve frekans spektrumu
  • Alet veya iş parçasına doğru uygulanan kuvvetin büyüklüğü ve yönü (örneğin, tutma kuvveti, eksenel itme kuvveti, dönmesel momentler)
  • Çalışma sırasında ellerin, kolların ve vücudun yönelimi ve duruşu (özellikle, dirsek, bilek ve omuz eklemlerinin açısı)
  • Elin titreşen yüzeyle direk bağlantısı olan kısımları
  • Yüzeyin ellerle bağlantısı olan kısmının çeşidi ve büyüklüğü
  • Kullanılan çalışma şekli
  • Çalışanın titreşimli alet kullanarak çalıştığı yıl sayısı
  • Sıcaklık, nem ve kullanılan alet veya iş parçasının tutamak kısmının sıcaklığı gibi iklimsel koşullar

El-kol titreşim maruziyetinin süresi değerlendirilirken aşağıda verilen bilgiler rapor edilmelidir ;


Nanoteknoloji ve İş Güvenliği


 

  • Bir gün içerisindeki titreşim maruziyet süresi ve saat biriminden aylık ve yıllık maruziyet süreleri
  • Bir periyot içerisindeki maruziyet ve bunun çalışma metodu ile ilişkisi (örneğin, önceden belli olan ve olmayan çalışma ve dinlenme periyotlarının uzunluğu ve sıklığı, çalışma periyodu içinde titreşimin aralıklı olup olmaması, yani dinlenme arasında titreşimli aletin bırakılması veya elde tutulması).

Titreşimin parmak-el-kol sistemine iletimini etkileyen faktörlerin, titreşimden zarar görme konusunda önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. Titreşimin iletimi, hem titreşimin karakteristiklerine (büyüklük, frekans, yön gibi) hem de elin dinamik tepkisine bağlıdır.

Daha fazla bilgi için TIKLAYINIZ

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

4 + 11 =