Okullarda İş Sağlığı ve Güvenliği!

Okullarda İSG'nin Önemi

Eğitim sektörünün iş sağlığı ve güvenliği açısından mevcut durumunu gösteren bir kayıt sistemi veya herhangi bir belge bulunmamaktadır. Oysaki bu alanda verileri derlemek, ihtiyaçları belirlemek ve yapılan tespitler  doğrultusunda gerekli politikaları oluşturmak için istatistiksel göstergelere ihtiyaç bulunmaktadır.

Okullarda iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının yürütülmesi sırasında ihtiyaç duyulacak belgeleri sunarak, okullar bazında sağlık ve güvenlikle ilgili bir kayıt sisteminin alt yapısını oluşturmanın yolunu açarken aynı zamanda yönetim sisteminin gereklerinden birini yerine getirmeye imkan tanımaktadır.

Okullarımızda zaman zaman, sağlıksız ve güvensiz durumlardan kaynaklanan çeşitli olaylar ve kayıplar yaşanabilmektedir. Kayıpları önlemek için risk alanlarını bilmek çok önemlidir. Çalışma ve yaşam alanlarına ilişkin Risk Envanteri oluşturmak ve Risklerin Değerlendirilmesi yoluyla ortamdaki riskler ve tehlikeleri izlemek mümkündür. Çeşitli üretim faaliyetlerinin yürütüldüğü işletmelere yönelik söylenen “Risk ve tehlikeler bilinince, önlenebilir veya uygun önlemlerle en aza indirgenebilir.” cümlesi çocuk ve gençlerimizin eğitim aldığı okullarımız için daha çok geçerlidir. Aksine büyüme ve ergenlik çağındaki öğrencilerin bulunduğu okul ortamları, sağlık ve güvenlikle ilgili tüm konularda daha çok özen gerektirmektedir.

 

Risk Değerlendirmesinin Amaç ve Gerekleri

6331 sayılı Kanunun 4. Maddesinde işveren yükümlülükleri arasında Risk değerlendirmesinin yapılması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Risk değerlendirmesinin nasıl yapılacağı da “Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği”nde gösterilmiştir. Risk değerlendirmesi çalışma ortamında var olan tehlike ve riskleri tanımlamak ve gerekli olan önleyici ve koruyucu tedbirleri geliştirmek için yapılan bir dizi çalışmalardır. Risk değerlendirmesi, hem muhtemel risklerin tanımlanması hem de bu risklerin ortadan kaldırılması veya en aza indirgenmesi için tedbirlerin alınması, belgelenmesi ve seçilen tedbirlerin gözden geçirilmesini kapsar. Risk değerlendirmesi, uygun önleyici tedbirlerin
seçilmesi ve uygulanmasında da faydalı olur. Bu rehber içeriğinde verilen örnek Risk Kontrol Listesi, çalışma koşullarını değerlendirme konusunda bağımsız uygulamalar geliştirilmesi için bir model niteliğindedir. Risk değerlendirmesinde kullanılan en basit ve yaygın yöntem kontrol listeleridir. Öğretim kurumlarına hitap edebilecek şekilde oluşturulmaya çalışılan iş sağlığı ve güvenliği kontrol listeleri geliştirilmeye açık bir örnek olup beşinci bölümde verilmektedir.

Verilen örnekler ve iş sağlığı ve güvenliği kontrol listelerini bir dizi talimatlar olarak değerlendirilmelidir. Bu itibarla, her okul bu kontrol listelerine dayanarak kendi içerisindeki riskleri analiz edebilir. Ancak verilen kontrol listelerinin okula özel risk öğelerini tam olarak kapsamadığı konular varsa gerektiğinde kontrol listeleri amaca uygun şekilde sorular ilave edilerek genişletilip kullanılabilir.

Unutulmamalıdır ki; idareciler, öğretmenler, diğer çalışanlar ve öğrencilerin her birinin okul içindeki sağlık ve güvenliği sağlamak yönünde ayrı görev ve sorumlulukları vardır. Amaç, bu görev ve sorumlulukların gereği olarak beklenmeyen ve istenmeyen kaza ve olayları önlemeye yetecek ölçüde tedbirlerin bulunup bulunmadığını tespit etmek ve hangi konularda iyileştirmeler gerekiyorsa gerekli işlem ve tedbirleri buna göre uygulamaya koymaktır.

Konu ile ilgili olarak İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği yapılması gereken çalışmalarla ilgili bize ışık tutmaktadır.

Riskler Ne Zaman Tanımlanmalı ve Değerlendirilmeli

  1. Yeni bir iş yapılacaksa veya hiç risk değerlendirmesi yapılmamışsa, işin yapılacağı yerde,
  2. Kullanılan teknoloji düzeyinde değişiklik olduğu zaman,
  3. Mevzuat değişikliği olmuşsa veya yeni bir mevzuat yürürlüğe girmişse,
  4. Kullanılan ekipmanla ilgili bir değişim söz konusu ise,
  5. Yeni bir teknik kullanılacaksa
  6. Kullanılan cihazların veya tesislerin/alanların/binaların kullanım amacı değişmişse,
  7. Yeni bir makine veya üretim aracı alınmışsa,
  8. Yeni bir madde kullanılacaksa,
  9. İş organizasyonunda veya iş akışında önemli değişikliklerin olması durumunda,
  10. Kazalar, kazaya ramak kalmalar, işe bağlı sağlık sorunları ortaya çıktıktan hemen sonra ve
    çalışma şartlarını, faaliyetleri etkileyen durumlar ortaya çıkmışsa periyodik olarak risk
    değerlendirmesi yapılmalıdır..

Okulda ve Kurumlarda Riskler Kim Tarafından Tanımlanmalı ve Değerlendirilmeli?

Riskler okulda ve kurumlarda İş sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelikte belirtilen yetki ve sorumluluğu bulunanlar tarafından tanımlanmalı ve değerlendirilmelidir. Bunun yanında iş riskleri ve önleme tedbirleri konusunda öğrenciler de eğitilmeli, risk duyarlılıkları artırılmalı ve güvenli davranışlar teşvik edilmelidir.

 

Okul Ortamının İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Değerlendirilmesi

  • Okul idaresi ve öğretmenler, gerek öğrencilerin yaptıkları işten dolayı karşı karşıya kaldıkları tehlikeleri, gerekse okul ortamında bulunan tehlike unsurlarını değerlendirerek, hangi sağlık ve güvenlik tedbirlerine ihtiyaç olduğunu tespit etmelidirler,
  • Okul idaresi ve öğretmenler bu değerlendirmeyi işin tabiatına ve okul koşullarına bakarak yapmalıdırlar
  • İlgililer karşılaşılabilecek riskleri sürekli gözden geçirmeli büyük risklerden başlayarak olasılık oranı düşük ve çok düşük olabilecek risklere karşı yeni tedbirler geliştirmelidirler.

Tehlike Kaynağı Oluşturabilecek Unsurlar

Genel kullanım alanlarına ve okulun fiziksel yapılarına ilişkin olarak;

  1. Standartların gözetilmediği tesisat, yapı, malzeme ve ekipmanlar,
  2. Genel olarak kullanım alanlarının uygun planlanmaması,
  3. Yetkisiz kullanımlar veya yetkisiz yapılan işler,
  4. Yetersiz ve emniyetsiz aparatlar,
  5. Bilgisizlik.

Çalışma ortamlarına ilişkin olarak;

  1. Çalışma tezgahı ve tezgahta yapılacak iş’e uygun olmayan tasarım ve teçhizat,
  2. Fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkiler,
  3. Çalışılan malzeme, makine, ekipman, tesis ve bunların aktarılması/taşınması açısından tasarım, iş araçları seçimi, tüm bu araçların doğru kullanılmaması ve bakım/onarım yetersizliği,
  4. İş ve üretim prosesleri tasarımı, iş akışı ve çalışma saatleri ve bunların topluca etkisi,
  5. Talimatların, işaretlerin ve eğitimlerin yetersiz kalması ve/veya kişisel koruyucuların eksik olması,
  6. İş ve işlem yapanların emniyet tedbirlerini almaması ihmal etmesi.

 

İSG Form ve Belgeler

İş Sağlığı ve Güvenliği çalışmalarının çeşitli aşamalarında ihtiyaç duyulabilecek belgeler, yapılan çalışmalarla ilgili kayıtlarınızı tutmak, iş sağlığı ve güvenliği alanında yapılanları ve eksiklikleri kontrol etmek, böylece İSG konusunda okulun kendi durumunu ve kaydettiği aşamaları izlemeye imkan tanımak üzere oluşturulmalıdır.

Formlarla ilgili beklenen ise okullarımızın/kurumlarımızın birimlerinde formlarda belirtilmeyen eksikliklerin bulunması halinde güncelleme tekliflerinin yapılması. Yapılan teklifler önlem alınması konusunda yeni yaklaşımları karşımıza getirecektir.

İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi Konusunda Okul Yöntemince Yapılması Gerekenler

Acil Çıkışlar
Kazalar
İlkyardım
Okul saatleri dışında okulun kullanımı
Bina hizmetleri
Sağlık ve güvenlik kontrolleri
Raporlama
Gözetim
Laboratuar ve atölyeler
Ziyaretçiler
Eğitim & öğretim faaliyetleri
Risk değerlendirmesi
Alet ve teçhizatın güvenli kullanımı
Alet ve teçhizatın bakımı
Topraklamalar
Okulun fiziki yapısı
Kullanıcı kontrolleri
Ölçüm ve testler
Büro çalışmaları
Lazerler, Mikrodalga ve X-Ray ışınlı Cihazlar
Kişisel Koruyucu Donanımlar
Yüklerin Taşınması
Merdivenler
Birimler
Tehlikeli maddeler ve kimyasallar
Bölüm içinde tehlikeli maddelerin organizasyonu
Taşıma
Basınçlı sistemler
Duman ve Tozların uzaklaştırılması
Elektrik
Kaynak ve Lehim İşleri
Teknik geziler, stajlar ve işletmelerde beceri eğitimi
Yükleniciler
Gürültü ve Titreşim
Aydınlatma
Ortam Sıcaklığı
Havalandırma
Yerleşim Planı
Düzenlilik ve Temizlik
Yaya ve Araç Trafiği ile Açık Alan Çalışma Yerleri
Yangın talimatları
Özürlüler
Güvenlik ve Sağlık İşaretleri vb…

 

Kişisel Koruyucu Donanımların Okullarda Kullanılması

Kişisel koruyucu donanımlar işyeri tehlike analiz sonuçlarına göre, yapılan işe ve kullanan kişiye uygun olarak, işletme/okul tarafından kullanıma hazır halde bulundurulmalı; işyerinde kaza ve sağlık riskleri alınan teknik önlemlere rağmen istenilen düzeye indirilemiyorsa, alınan diğer önlemleri tamamlayıcı tedbirler tekrar tekrar değerlendirilir. KKD kendisine verilenler, eğitim ve talimatlar doğrultusunda çalışan tarafından kullanılmalıdır.

Tüm kişisel koruyucu donanımlarda CE işareti bulunması yasal bir zorunluluktur. CE işareti, doğru kullanılan bir donanımın riske karşı tam koruma sağlayacağının ve “güvenli” olduğunun göstergesidir. CE işareti taşımayan bir donanımın ihtiyaç duyduğunuz anda sizi koruyacağından emin olamazsınız.

Bilgilendirilme

İşletme tarafından KKD ile ilgili olarak çalışanların bilgilendirilmesi şunları içermelidir:

- Uygun şekilde kullanım,
- Temizlik ve bakım,
- Kurallara uygun depolama,
- Koruma sağlanan riskler ve düzeyleri,
- Hasarları tespit etme.

Bilgilendirme, üretici firmanın hazırladığı Türkçe kullanma kılavuzuna dayanır. Uygun şekilde kullanımı konusunda yapılacak bilgilendirme, uygulamalı eğitim şeklinde olmalıdır. Ayrıca çalışanlar için ulaşımı kolay yerlerde bulundurulmak üzere kullanım kılavuzuna dayanarak talimatlar hazırlanabilir.

Elektrik, iyonize radyasyon, aşırı sıcak, aşırı soğuk, toz, çeşitli kimyasallar ya da yüksekten düşme gibi ölümcül veya kalıcı sakatlıklara yol açacak tehlikelere karşı kullanılacak kişisel koruyucu donanımların ek koruyucu özelliklerinin bulunması gerekmektedir.

Kafa Koruyucular

İnşaat işlerinde özellikle yıkma, kalıp sökme-çakma, iskele kurma, montaj, başka yere taşıma işlerinde veya iskele yakınında ve altındaki; çukur, kazı, kuyu vs. çalışmalarında, toprak ve kayalık alanlardaki çalışmalarda, asansörlü, kaldıraçlı, vinçli vs. alanlarda, sabit işyerlerinde; taş kırma alanlarında, ocaklarda, patlatma çalışmalarında ve elektrik tesisatlarının yakınında baret kullanılmalı. Elektriğin yalıtımı için ayrı özelliklere sahip baretler kullanılmalıdır.

Ayak Koruyucular

Yürüme güvenliği için zemin altı çalışmalarda, kaba ve derin inşaatlarda, iskele kurmada, yıkma sökme (cephe) çalışmalarında, beton ve çıkma parçalarda kalıp sökme-çakma çalışmalarında ve depolama alanlarında iş güvenliği ayakkabısı kullanılmalıdır.

İçine bir nesne girmesi veya saplanması hesaplanmamış, tutunma özelliği olmayan güvenlik ayakkabılarını (çakma-sökme işlerinin olmadığı beton parçalarla çalışmada, sabit işyerlerinde, çekicilerin, vinçlerin olduğu yerlerde (inşaat alanları hariç), yıkma, değiştirme tesisat ve palet indirme işlerinde) kullanılmalıdır.

Sıcak malzeme üzerinde (Örn. Sıcak asfalt) çalışırken ısı yalıtımlı tabanı bulunan güvenlik ayakkabıları kullanılmalıdır. Kıvılcımın risk oluşturduğu alanlarda vücutta bulunan statik elektriğin kıvılcım oluşturmasını önlemek için anti statik ayakkabılar, elektrik çarpması tehlikesi olan işlerde ise elektrik yönünden yalıtkan olan ayakkabılar kullanılır.

Göz Koruyucular

Gözün mekanik, radyasyonla ilgili, kimyasal veya termal etkilere karşı korunmasında (Örn. Makineyle temizlik ve beton püskürtme işlerinde, asit ve çözeltilerle, taş kesme ve işleme, marangozluk ve zımparalama, oyma çalışmalarında ve sıvı püskürtme (katran püskürtme de dahil), cıvata oturtma ve sıcak malzemeyle çalışmalarda) kullanılır.

El Koruyucular

Ele ve cilde zarar veren mekanik, termal veya kimyasal tehlikelerin olduğu çalışmalarda (Örn. Ciltle teması engellenemeyen maddelerin hazırlanmasında veya mikroorganizmalarla temasta) kullanılır.

Vücut Koruyucular

Kimyasal ve mikrobiyolojik maddelerle çalışma esnasında (Örn. Kimyasal kirlenmenin olduğu alanlarda, bakım çalışmalarında (asbest, PCB, PAK, küfler, dışkılarla), çözücü maddelerle, atıksu teknik bölümlerinde, püskürtmeyle kat atma çalışmaları (sağlığa zararlı veya zehirli maddeler) esnasında özel koruma kıyafetleri kullanılır. Yangına dayanıklı yapıların bazı bölümlerinde, sıcak malzemelerin yakınında ısı yalıtım folyoları kullanılır.

Koruyucu giysinin, her kullanımdan önce, kurallara uygun şekilde sağlamlığı kontrol edilmeli ve düzenli olarak temizlenmelidir.

Çalışanların zamanında fark edilebilmeleri için gerekiyorsa reflektif (yansıtıcı) giysi verilmelidir. Yansıtıcı şerit bulunan koruyucu giysilerde, görünürlüğü sağlayan bu şeritler kapatılmamalı, kesilmemeli, katlanmamalıdır

Koruyucu giysiler tehlikeye uygun ve üreticinin kullanma kılavuzu dikkate alınarak seçilmelidir.

Seçim yaparken şunlara dikkat edilir:

  • CE işareti olmalı, (Örn. Koruma sınıfı, standartlara uygunluğu)
  • Bedene uygun olmalı,
  • Ergonomik özellikler taşımalı (Örn. Hava geçirgenliği), Sağlıkla ilgili özellikleri tam olmalıdır.

Kulak Koruyucular

80 dB (A)’nin üzerinde gürültü bulunan işletmelerde çalışanların kullanımı için kulaklık hazır bulundurulmalı, 85 dB (A)’nin üzerinde gürültü bulunan işletmelerde ise çalışanların;

Kulak koruyucu tıkaçlar ya da manşonlu kulak koruyucu kullanmaları sağlanmalıdır.

Kulaklıkların koruyuculuk düzeyi türünden ziyade gürültünün şiddetine ve türüne göre sesi ne kadar azalttığına bağlıdır. Kullanım rahatlığı ve hijyen yönünden ikisi arasında seçim yapılabilir. Çok yüksek gürültü maruziyetinin önlenmesinde kulak koruyucu tıkaçlar ve manşonlu kulak koruyuculardan oluşan kombinasyonlar da kullanılabilir.

Kulak koruyucu donanımları, gürültülü ortama girmeden önce gürültüsüz ortamda takın ve gürültülü ortamdan çıkmadan çıkarmayın. Kulak koruyucular tam oturacak şekilde doğru takıldıklarında, konuşma seslerini duymayı tamamen engellemeyecek, ancak gürültüyü engelleyecektir.

Tek kullanımlık olanları tekrar kullanmayın.

Solunum Koruyucular

Tehlikeli maddelerin, radyoaktif maddelerin, mikroorganizmaların ve enzimlerin gaz, buhar ve toz halinde havayla taşınması durumunda solunumun korunması gerekir.

Özelliklerine göre solunum cihazları:

  • Filtreli solunum koruyucular
  • Temiz hava beslemeli solunum cihazları,
  • Çevredeki havadan bağımsız çalışan izole edici solunum cihazlarıdır.

Kullanılan maddenin yerine başka maddeler kullanılamıyorsa ve inşaat tedbirleri, teknik veya idari tedbirler sağlığa zararlı gazların, buharların, tozların (Aerosol) ortaya çıkmasını engelleyemiyorsa, işletme tarafından solunum koruyucu donanımlar hazır bulundurulmalı ve bu donanımlar işçiler tarafından kullanılmalıdır.

 

Yüksekte Çalışma Ürünleri

Düşmeye karşı önlemler (kenar koruma, korkuluklar) teknik sebeplerden ötürü mümkün değilse ve tutma tertibatları (yakalama, çatı üstü yakalama, tutma ağı) yapılan işe uymuyorsa yüksekten düşmeye karşı kişisel koruyucu donanım kullanılmalıdır. Bu donanımlar hayati önem taşımaktadır. Düşme riskinin olduğu ve 2 metreden yüksekte yapılan işlerde, paraşüt tipi emniyet kemeri kullanılmalıdır. Bel tipi kemerler, çalışmak için esneklik ve alan imkanı sağlayabilir ancak düşmeye karşı koruyucu amaçla kullanılmazlar. Aşağıdaki durumlarda da yüksekten düşmeye karşı kişisel koruyucu donanımlar kullanılabilir:

  • Çalışma alanı dar olan yerlerde,
  • Düz çatı kenarlarında,
  • Çukur kenarlarında,
  • Demir direklerde,
  • Montaj işlerinde,
  • Tırmanma tertibatlarıyla yapılan işlerde (tırmanma merdiveni, tırmanma demirleri).

Dikkat edilmesi gereken noktalar:

  • Sadece CE işaretli donanımlar kullanılmalıdır
  • EG (Tutma veya yakalama kemeri, bağlantı materyalleri [ip/şeritler], Düşme yastıkları, yükseklik güvenlik materyalleri, kumandalı tutma düzeneği kullanılmalıdır
  • Yüksekten düşmeye karşı kişisel koruyucu donanımlar her kullanımdan önce gözle kontrol edilmelidir.
  • Talep üzerine yetkili (uzman) kişi tarafından donanım kontrolü yapılır. Bununla birlikte yılda en az bir kez genel kontrol yapılmalıdır.
  • Yüksekten düşmeye karşı kullanılan kişisel koruyucu donanımlar, mümkün olduğunca vücudun üst bölümüne bağlanmalıdır.
  • Yüksekten düşmeye karşı kişisel koruyucu donanımları sadece kişiyi taşıyabilecek sağlamlıkta yerlere tutturun veya sabitleyin.
  • Düzenekler en az 500 kg çekme gücüne sahip olmalıdır
  • Sorumlu kişi düzeneğin sabitleneceği yeri belirlemeli ve düşmeye karşı kişisel koruyucu donanımın kullanılmasını sağlamalıdır.
  • Kazara açılmaları önlemek için sadece kilitli kancalar kullanılır.
  • Düşme tehlikesi varsa asma kemer kullanılır
  • Tutma kemeri sadece çalışanların tutunması veya kaymaya karşı sabitlenmesi için kullanılır
  • Tırmanma korunma düzenekleri sadece asma kemerinin ön kancasını takarak kullanılır.
  • Kayma ve düşmeye karşı tedbirlerin uygulanmak zorunda olduğu durumlarda, enerji emme fonksiyonu olan asma sistemleri veya düşme yastıkları kullanılır.
  • Bağlantı materyallerinin (ip, şerit) kullanım esnasında gergin tutularak, uzunluk ayarlama mekanizması sayesinde ipin direncinin azalmasına engel olunmalıdır. Yükseklik emniyet düzenekleri bağlantı iplerini otomatik olarak gerer
  • Bağlantı materyali (ipi, şeridi) keskin kenarlar üzerinde zorlanmamalı, düğümlenmemeli ve uzatmak için ek yapılmamalıdır.
  • Düşmeye karşı kişisel koruyucu donanımlar, zarar verebilecek etkilerden (Örn. Yağ, asit, çözelti, temizlik maddeleri, kıvılcım, 60°C’nin üzerinde) korunmalı ve kuru olarak muhafaza edilmelidir.
  • Hasar görmüş veya düşme sonucu direnci azalmış kişisel koruyucu donanımlar tekrar kullanılmamalıdır
  • Sorumlu kişi çalışanların kurtarılmasına yönelik uygun tedbirleri (Örn. Kurtarma sepetleri, çekme halatları, kurtarma planı ) tespit etmek durumundadır. Kemerde asılı kalmak da sağlık riski doğuracağı için, asılı kalan kişinin en kısa sürede (en geç 10-15 dakika içinde) kurtarılması gerekir
  • Kişisel koruyucu donanımların doğru ve güvenli kullanımı ve kurtarmanın nasıl yürütüleceği uygulama yapılarak öğrenilmelidir.

 

İş Sağlığı ve Güvenliği Uyar İşaretleri

Yasak işareti: Tehlikeye neden olacak veya tehlikeye maruz bırakacak bir davranışı yasaklayan işaret.

Uyarı işareti: Bir tehlikeye neden olabilecek veya zarar verecek durum hakkında uyarıda bulunan işaret.

Emredici işaret: Uyulması zorunlu bir davranışı belirleyen işaret.

Acil çıkış ve ilkyardım işaretleri: Acil çıkış yolları, ilkyardım veya kurtarma ile ilgili bilgi veren işaretler.

Yangın İşaretleri: Yangınla mücadele ekipmanının yerini bildirir.

Engeller, Tehlikeli Yerler ve Trafik Yollarını Belirlemek İçin Kullanılan İşaretler

Engellere çarpma, düşme ya da nesnelerin düşme tehlikesinin bulunduğu yerler, sürekli trafiğin olduğu yollar, Çalışma yerlerinin kullanım biçimi ve ekipmanlar için kullanılan işaretlerdir.

Bilgilendirme işareti: Yukarıda belirtilenler dışında bilgi veren diğer işaretler.

El işareti: Çalışanlar için tehlikeli olabilecek manevra yapan operatörü yönlendirmek için, ellerin ve/veya kolların önceden anlamları belirlenmiş hareket ve pozisyonlar.

Işıklı işaret: Saydam veya yarı saydam malzemeden yapılmış, içeriden veya arkadan aydınlatılarak ışıklı bir yüzey görünümü verilmiş işaret düzeneği.

Sesli sinyal: İnsan sesi yada yapay insan sesi kullanmaksızın, özel amaçla yapılmış bir düzeneğin çıkardığı ve yaydığı, belirli bir anlama gelen kodlanmış ses.

Sözlü iletişim: İnsan sesi veya yapay insan sesi ile iletilen, önceden anlamı belirlenmiş sözlü mesaj.

Operatör: İşareti izleyerek araç ve gereci kullanan kişi.

İşaretçi: İşareti veren kişi

 

YASAKLAYICI İŞARETLER

-Sigara İçilmez
-Sigara İçmek ve Açık Alev Kullanmak Yasaktır
-Yaya giremez
-Suyla Söndürmek Yasaktır
-Yetkisiz Kimse Giremez
-İş Makinası Giremez
-Dokunma

UYARI İŞARETLERİ

-Parlayıcı Madde veya Yüksek Isı Patlayıcı Madde
-Toksik (Zehirli) Madde
-Aşındırıcı Madde
-Radyoaktif Madde
-Aşırı Yük
-İş Makinası
-Elektrik Tehlikesi
-Tehlike
-Lazer Işını
-Oksitleyici Madde
-İyonlayıcı Olmayan Radyasyon

EMREDİCİ İŞARETLER

-Gözlük kullan
-Baret giy
-Eldiven giy
-Maske kullan
-İş ayakkabısı giy
-Yaya yolunu kullan
-Koruyucu elbise giy
-Yüz siperi kullan
-Emniyet kemeri kullan

Genel emredici işaret (gerektiğinde başka işaretle birlikte kullanılacaktır)
-Kuvvetli manyetik alan
-Engel Düşme tehlikesi
-Biyolojik risk Düşük sıcaklık
-Zararlı veya tahriş edici madde

ACİL ÇIKIŞ VE İLKYARDIM İŞARETLERİ

-Acil çıkış ve kaçış yolu
-Yönler (Yardımcı bilgi işareti)
-İlk Yardım
-Sedye
-Güvenlik duşu
-Göz duşu
-Acil yardım ve ilk yardım telefonu

YANGINLA MÜCADELE İŞARETLERİ

-Yangın Hortumu
-Yangın Merdiveni
-Yangın Söndürme Cihazı
-Acil
-Yangın Telefonu
-Yönler (Yardımcı bilgi işareti)

 

İş Sağlığı ve Güvenliği Kontrol Listesi

Bu kontrol listeleri sağlık ve güvenliği artırmaya ihtiyaç duyan her kademedeki eğitim kurumlarımız ile mesleki ve teknik eğitim kurumları/okulları yöneticileri, öğretmenleri ve teknik/idari diğer personel için yardımcı dokümandır. Bu listelerin, gerek çalışanlar tarafından rehber içerisinde yer alan İş Sağlığı ve Güvenliği Çerçevesinde kendi organizasyon yapısı içerisinde uygulanması, gerekse eğitim amaçlı öğrencilerle paylaşılması yoluyla geliştirilmesi mümkündür.

Sağlıklı ve güvenli bir ortamın sağlanması amacıyla, kanun koyucular işverenler için risk değerlendirmesini zorunlu kılmışlardır. Risk değerlendirmesinin zorunlu olması, proaktif yaklaşımın benimsenmesi ile tehlikelerin gözden geçirilerek risklerin öngörülmesi, böylece oluşabilecek kaza ve kayıpların önüne geçilmesi içindir.

Risk değerlendirmesi zorunluluğunun işverende olması ise, faaliyetlerin nerede, ne koşullarda ve nasıl sürdürüldüğünü işverenin belirlemesi ile bağlantılıdır. Bu anlamda gerek sorumlulukların ifası gerekse okul ortamlarının daha sağlıklı ve güvenilir hale getirilmesi açısından okul bahçesinden üretim atölyesine, kantininden idari binalarına kadar tüm alanların gözden geçirilmesi için bu kontrol listelerinin gereğince kullanılması ve hatta tedbir gerektiren farklı konular varsa ek sorularla geliştirilerek kullanılması tavsiye edilir. Ayrıca, kontrol listelerine yasal gereklerin yerine getirilmesini kolaylaştıran bir araç olarak da bakılmalıdır.

Mesleki ve teknik okullardaki bazı programları genel seviyede mümkün olduğunca kapsamasına özen gösterilerek hazırlanan bu Kontrol Listeleri için herhangi bir ön teorik bilgi öngörülmemiştir. Atölye öğretmenlerinin daha önceden hemen hemen her atölye için hazırladıkları risk değerlendirmesi çalışmaları ışığında ve atölyelerde yerinde incelemeler yaparak, çalışmalar üzerinde gerekli görülen ekleme ve düzeltmeler gerçekleştirmelidir.

Yapılan tüm çalışmalar öğretmenlerinin ve okul idaresinin katılımlarıyla gerçekleşen bir toplantıda İSG Uzmanı tarafından sunum yöntemiyle katılımcılara aktarılmalı.

Kontrol listelerinde tehlike ve problemler çeşitli konu başlıkları altında listelenmiştir. Olası her tehlike veya probleme karşılık gelen soruların evet, hayır veya gerekli değil şeklinde cevaplanması istenmektedir. Eğer sorulan sorular okul veya kontrolün yapıldığı okul birimi için geçerli değilse yani uygulanamıyorsa gerekli değil seçeneği seçilecektir. Soruların EVET olarak yanıtlanması durumunda var olan tedbirlerin yeterli olduğu anlaşılmalıdır. HAYIR olarak cevaplanan sorular tedbir alınması gereken konuları ifade edecektir. Kontrol listesinde hayır olarak işaretlenen soruların alınacak tedbirler okul idaresi tarafından öncelik ve olasılık derecesine göre derhal alınmalıdır.

Kontrol Listesi AdıKontrol TarihiKontrol EdenEvet/HayırÖneriler
OKUL ORTAK KULLANIM ALANLARI
ACİL PLAN
OKUL BAHCELERİ
KANTİN VE KAFETERYA
GENEL TEMİZLİK
SINIFLAR
KORİDORLAR
TOPLANTI SALONU
MÜZİK ODASI
SANAT ODASI
WC VE DUŞLAR
SPOR SALONLARI
YÜZME HAVUZU
KAZAN DAİRELERİ
OKUL DIŞI AKTİVİTELER
OKUL ARAÇLARI VE SERVİSLER
LABORATUVAR
ERGONOMİ-BEDENSEL İŞLER
ERGONOMİ-BÜRO İŞLERİ
AYDINLATMA
TEHLİKELİ YÜZEYLERE SAHİP NESNE VE AKSAMLAR
KONTROLSÜZ HAREKETE GEÇEBİLECEK NESNELER
SOĞUK/SICAK MADDE VEYA ARAÇLARLA TEMAS
İÇ İKLİM KOŞULLARI
YÜKSEKTE ÇALIŞMA
ELEKTRİKLİ TESİSAT VE EKİPMANLAR
EKRANLI ARAÇLARLA ÇALIŞMA
BASINÇLI KAPLAR VE TESİSATLAR
BASINÇLI GAZ TÜPLERİ
YANGIN VE PATLAMA
GÜRÜLTÜ VE TİTREŞİM
KİMYASAL GÜVENLİK
KİMYASAL ATIKLAR
EL ALETLERİ VE EKİPMANLARI
ATELYELER VE TEZGAHLAR
MAKİNALARIN HAREKETLİ PARÇALARI

 

Problem maddeleri öncelik sırasına konurken ve tedbirler alınırken aşağıdaki kriterler göz önüne alınmalıdır:

  • Riskin bertaraf edilmesi riskin azaltılmasından önceliklidir.
  • Toplu önlemler bireysel önlemlerden önce gelir
  • Büyük risk küçük riske göre önceliklidir
  • Küçük bütçeyle iyi bir sonuca ulaşmak, büyük bütçeyle değersiz bir sonuca ulaşmaya tercih edilir

 

Yasal Zorunluluklar

1-Çalışan temsilcisi seçimi,
2-Risk değerlendirme ekibi kurulması,
3-Acil durum ekibi oluşturulması,
4-İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu oluşturulması,
5-İş Sağlığı ve Güvenliği onaylı defterin tutulması,
6-Organizasyon yapısının oluşturulması,
7-Görev yetki ve sorumlulukların belirlenmesi,
8-Çalışan personelin genel sağlık muayenesinden geçirilmesi,
9-Makine talimatlarının hazırlanması,
10-Makine operasyon noktaları ve koruyucularının gözden geçirilmesi,
11-Makine yerleşimlerinin gözden geçirilmesi,
12-Kişisel Koruyucu Donanımların belirlenmesi,
13-İş Sağlığı ve Güvenliği uyum levhalarının belirlenmesi,
14-İş Sağlığı ve Güvenliği afişleri belirlenmesi,
15-İş Sağlığı ve Güvenliği talimatlarının oluşturulması,
16-Etiketleme ve işaretleme yapılması,
17-Acil toplanma yerleri ve yönlendirme işaretlerinin belirlenmesi,
18-Disiplin Kurulu oluşturulması,
19-Yangın sistemlerinin kontrol edilmesi,
20-Operatör belgelerinin kontrol edilmesi,
21-Alarm ve tahliye tatbikatlarının yapılması,
22-Kullanılan tehlikeli kimyasalların analizi ve MSDS (Kimyasal Madde Güvenlik Veri Karnesi)’lerin hazırlanması
23-Dış alan ve çevre düzenlemelerinin incelenmesi,
24-Tehlikeli ve tehlikesiz atık alanlarının oluşturulması,
25-Basınçlı tüp alanlarının belirlenmesi,
26-Trafik işaret ve yön levhalarının asılması,
27-Duyuru ve iletişim panolarının aktif kullanılması,
28-Çalışma alanlarının duvar ve zeminlerinin kontrol edilmesi

 

Kaynaklar

Neden İş Güvenliği, Teknik Öğretmenler

Yazının tüm hakları www.nedenisguvenligi.com‘a ve yazarlara aittir. Telif hakları kanunu gereğince kopyalanamaz ve/veya farklı bir yerde kullanılamaz. Ancak alıntı yapıldığında link ve adres verilmek zorundadır.

Abone Ol
Haberin Olsun

NİG-e Abone Olun, son yayınlar önce size gelsin.

Abone olduğunuz için teşekkürler

Bir şeyler ters gitti.

5
Makaleyi Oylar mısınız?
[Total: 5 Average: 4.8]

Soru Sorun / Cevap Yazın

İSG Ödüllü Yarışması Başladı... YARIŞMAYA KATIL
+