İş Makinelerinde Risk Analizi Çalışmaları

İş kazalarını incelerken, iş kazası tanımının uluslararası çalışma örgütü ILO'ya göre, “önceden planlanmamış, bilinmeyen ve kontrol altına alınmamış olan etrafa zarar verecek nitelikteki olayların tümü” olarak belirlemek mümkündür. Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre, “önceden planlanmamış çoğu kişisel yaralanmalara, makinelerin ve araç gereçlerin zarara uğramasına, üretimin bir süre durmasına yol açan bir olay” olarak iş kazası tanımlanmıştır.

 

Risk Değerlendirme Analizi

Risk değerlendirme, “işyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmalar” olarak ifade edilmektedir.

İş Kazalarının en önemli nedenlerinden birisi kritik bölgelerde RİSK ANALİZLERİNİN yapılmamış ya da eksik yapılmış olmasıdır.

Biz de bazı iş ekipmanları için hazırlamış olduğumuz RİSK ANALİZLERİNİ paylaşmak istiyoruz.

 

Risk Analizi Yapılan İş Ekipmanlarının Risk Yöntemi

Risklerin tespitine yönelik çalışmaya örnek olarak uygulanan risk analizi yönteminde, MATRİS YÖNTEMİ seçilmiştir. Bu metodun seçilmesinin nedeni olası risklerin sonuçlarının derecelendirilebilmesidir. Tehlikenin gerçekleşmesi durumunda, bu tehlikenin insan, işyeri ve çevre üzerinde oluşturacağı zarar ya da hasarın şiddetinin değerlendirilmesi yapılabilir. Risk değerinin büyüklüğüne yani yüksekliğine göre alınacak önlemlerin aciliyeti ve önlem olarak ne yapılabileceği belirlenir ve risk analizi çalışması tamamlanır.

Risk analizi; tüm proseslerde, riskin büyüklüğünü tahmin etmek ve bu risklere karşı tahammül edilip edilemeyeceğine karar vermektir. BS 8800’e göre risk analizi metodu; “riskin büyüklüğünün tahmin edilmesini ve riskin kabul edilebilir olup olmadığının tanımlanmasını kapsayan süreçtir”.

 

Risk Analizi Yapılan İş Ekipmanları

1. Traktör ve traktör ataşmanı risk analizi çalışması
2. SSG (shiptoshoregantry)vinç risk analizi çalışması
3 Stacker (dolu ve boş konteyner taşıyıcısı risk analizi çalışması
4. RTG (Lastik tekerlekli portal vinç) iş makinası risk analizi çalışması
5. MHC (gottwald) mobil liman vinci risk analizi çalışması
6. Forklift (çatallı kaldırıcı, istif makinesi) risk analizi çalışması
7. Elleçleme, çok ataşmanlı iş makinası risk analizi çalışması

 

Yapılan risk analizi çalışmasına göre kullanılan iş makinelerinden kaynaklı kaza olma olasılığı göz ardı edilemeyecek kadar yüksektir. İş makineleri ile yaşanan iş kazalarının en başında bakım esnasında önlem alınmamasından kaynaklı kazalar olduğu görülmektedir. Yapılan değerlendirmede iş kazaları; tahmil ve tahliye işlemleri ile birlikte yükün içerik, boyut, süre aşımı vb. planlama, operasyon gerekçelerine göre farklı yerlerde stoklanması sırasında donanım arızası veya arızalı donanım kullanılması ile yüklerin düşmesi sonucunda meydana gelen kazalara sıklıkla rastlanılmaktadır.

Kazaların diğer sebebi ise çalışanın kişisel koruyucu donanım kullanılmaktan kaçınmasıdır. Taşıma hizmetlerinde yükün mekanik teçhizatlar ile bir alandan başka bir alana taşınırken, araç personelinden veya yaya personelden kaynaklı kazalar meydana gelmektedir.

İstiflemede kullanılan iş makinaları operatörleri tarafından güvensiz şekilde kullanılması ve limandaki hız sınırlarının geçilmesi sonucu kazalar meydana gelebilmektedir. Gemilerde yükleme ve boşaltma operasyonları dikkatsizlik, eğitimsizlik ve izleme gözetme eksikliği vb. birçok nedenden dolayı daima potansiyel tehlike kaynağıdır.

Sapan kesilmesi, yük teli kesilmesi, yük düşmesi, vinç düşmesi, yük kayması, yük iplerinin kesilmesi gibi olaylar o civarda bulunan personel için büyük tehlike arz eder.

İş makinelerinin periyodik kontrolleri önemlidir. Vinç (bomunu indirip kaldıran) cendere halatının kopması sonucu kanca ve makara grubu  bir işçinin üzerine düşerek hayatını kaybetmesine sebebiyet vermiştir.

 

Forkliftlerde Risk Analizi Çalışması

AktiviteTehlike

 

Tehlikenin Kök Sebebi

 

Tehlikeden Dolayı Kaynaklanacak Riskler

 

Etkiler

 

Maruz Kalan Kişiler

 

OlasılıkŞiddetRiskÖnem Derecesi
Yükleme ve tahliye

 

Forklift çalışma alanına kamyon, tır ve çalışanların girmesi

 

Forklift çalışma alanına çalışanların ve araçların kontrolsüz girmesi

 

Forklift ve araçların çarpışma riski, çalışanları ezme riski

 

Maddi hasarlı kaza, can kaybı, yaralanma

 

Kamyon ve tır şoförleri, konteyner istif sahası çalışanları

 

45201
Bakım, tamir ve kontrol işleri

 

Dizel motor elektrik bağlantıları

 

Gerekli güvenlik önlemleri alınmadan işe başlanması

 

Elektrik çarpma riski

 

Yaralanma

 

Forklift iş makinesi operatörü,elektrik ustaları, motor mekanik ustaları

 

2482
Bakım, tamir ve kontrol işleri

 

Çalışır durumdaki dizel jeneratörün hareketli döner parçaları

 

Hareketli döner aksamlar

 

Vücut uzuvlarının temas etmesi sonucu uzuvların yaralanması, sıkışması riski

 

Yaralanma

 

Motor mekanik ustaları, elektrik ustaları

 

3392
Bakım, tamir ve kontrol işleri

 

Forklift iş makinesi üzerinde bulunan elektrik devreleri

 

Elektrik akımına maruziyet

 

Elektrik çarpma riski

 

Yaralanma

 

Elektrik ustaları

 

2482
Bakım, tamir ve kontrol işleri

 

Makine bağlantı noktaları üzerinde yapılan pim çıkarma işlemleri

 

Makine üzerinde bulunan parçaların savrulması

 

Aparatların savrulması, çıkması nedeniyle çalışanlara zarar vermesi

 

Yaralanma

 

Atölye ustaları, motor mekanik ustaları

 

3392
Lastik değişimi

 

Makinelerde yapılan lastik değişimleri

 

Lastik içerisinde bulunan yüksek hava basıncı, lastiklerin sabitlenmesini sağlayan bileşenler

 

Lastiğin çıkarılması esnasında çalışanı ezme riski

 

Yaralanma

 

Motor mekanik ustaları, dış servis

 

43122
Yükleme ve tahliye

 

Forkliftle taşınan yükün düşmesi çalışanı ezmesi riski

 

Yükün güvenli şekilde iş makinesine yüklenmemesi

 

Taşınan veya asılı yükün düşmesi,hareketi sonucu çalışanı ezmesi, forkliftin devrilmesi

 

Can kaybı, yaralanma

 

Forkliftoperatörü, takoz ve işaretçi görevi yapan çalışan

 

35151

 

 

Vinçlerde Risk Analizi Çalışması

AktiviteTehlike

 

Tehlikenin Kök Sebebi

 

Tehlikeden Dolayı Kaynaklanacak Riskler

 

Etkiler

 

Maruz Kalan Kişiler

 

OlasılıkŞiddetRiskÖnem Derecesi
İstiflemeHalat ve halat makaraları

 

Halatların kontrollerinin yapılmaması, vinç çalışma alanına çalışanların yada şoförlerinin girmesi

 

Halat kopması riski, halat makaralarının kırılması sonucu parça düşmesi halatların hasarlanması riski

 

Can kaybı, yaralanma maddi hasar

 

Sundurma çalışanları, sundurmada yük alan boşaltan kamyon-tır şoförleri

 

25102
İstiflemeVinç tepesinde yapılacak olan kontrol ve bakım çalışmaları

 

Güvenlik önlemleri alınmadan çalışmaya başlanılması

 

Yüksekten düşme riski

 

Can kaybı, yaralanma

 

Motor mekanik ustaları, elektrik ustaları ve periyodik kontrolleri gerçekleştiren dış servis personeli

 

35151
İstiflemede Vinç KullanımıVinç gantry yürüyüşünde raylardan kurtularak yoldan çıkması

 

Vinç raylarında deformasyon oluşması, vinç tekerlerinin içerisinde bulunan rulmanın dağılması, vincin yüklüyken hızlı hareket ettirilmesi

 

Vincin ataleti nedeniyle fren yapamaması riski, araçlara ve yüklere çarparak hasar verme riski, çalışanları ezme riski

 

Can kaybı, yaralanma ve maddi hasarlı kaza

 

Vinç kullanma operatörü, tır kamyon şoförleri ve sundurma çalışanları

 

35151
İstiflemede Vinç KullanımıVincin uygun olmayan hızda kullanılması

 

Vinç operatörünün belirlenmiş olan yazılı talimatlara uymaması

 

Vincin yoldan çıkarak çevresinde çalışanlara zarar ver-me riski, vinç mekanik aksamın zarar görmesi riski

 

Can kaybı, yaralanma ve maddi hasarlı kaza

 

Vinç kullanma operatörü, tır kamyon şoförleri ve sundurma çalışanları

 

2582
İstiflemede Vinç KullanımıYük kaldırma vinç platformuna ulaşma merdivenleri

 

Merdivenlerin toz ve kaygan malzemeler ile kirlenmesi, merdiven muhafazalıklarının ve basamaklarının hasarlı olması

 

Düşme riski

 

Yaralanma

 

Motor mekanik ustaları, elektrik ustaları ve kontrol işlemini yürüten dış servis personeli

 

3392
İstiflemede Vinç KullanımıVincin taşıma kapasitesinin üzerinde kullanılması, maksimum taşıma kapasitesini aşan yüklerin kaldırılması

 

Operatörün belirlenmiş olan vinç kullanma talimatlarına riayet etmemesi

 

Halat, kanca vb. kaldırma donanımların hasarlanması sonucu yükün düşmesi ve çevresine zarar verme riski

 

Can kaybı,yaralanma, maddi hasarlı kaza

 

Vinç kullanma operatörü, tır kamyon şoförleri ve sundurma çalışanları

 

35151
İstiflemede Vinç KullanımıPlanlı bakım ve arızaların zamanında giderilmemesi

 

Uygun olmayan planlı ve arıza bakım işlemi

 

Bakımların uygun şekilde yapılmaması sonucunda sistemin düzgün çalışmaması sonucunda ciddi kazaların oluşma riski

 

Can kaybı, yaralanma, maddi hasarlı kazalar

 

Vinç kullanma operatörü, tır , kamyon şoförleri ve sundurma çalışanları

 

25102
İstiflemede Vinç KullanımıVinç yürüyüş yoluna yük bırakılması, araç parkedilmesi

 

Belirlenmiş olan istif planına uyulmaması, belirlenmiş olan güvenlik kurallarına araç şoförleri tarafından uyulmaması ve bu durumun çalışanlar tarafından denetlenmemesi

 

Çarpışma sonucu vincin raydan çıkması ve çevresine zarar verme riski

 

Can kaybı, yaralanma, maddi hasarlı kazalar

 

Vinç kullanma operatörü, tır, kamyon şoförleri ve sundurma çalışanları

 

25102
İstiflemede vinç kullanımı yüklenmesi

 

Vinç monoray mekanizması ve diğer konstrüksiyon,vinçte asılı yük

 

Vinç hareket ve çalışma alanına çalışanların kontrolsüz girmesi, eksik planlı ve arıza bakım işleri

 

Parça düşme,asılı yükün düşmesi,hareketi sonucu çalışanı ezmesi riski

 

Can kaybı, yaralanma

 

Vinç kullanma operatörü, tır, kamyon şoförleri ve sundurma çalışanları

 

35151

 

 

İş Makinesinde Risk Analizi Çalışması (RTG)

AktiviteTehlike

 

Tehlikenin Kök Sebebi

 

Tehlikeden Dolayı Kaynaklanacak Riskler

 

Etkiler

 

Maruz Kalan Kişiler

 

OlasılıkŞiddetRiskÖnem Derecesi
Konteyner istifleme ve yükleme

 

İş makinesi yürüyüş yollarına araç ve çalışanların girmesi

 

İş makinesi yürüyüş yollarınınsepere edilmemesi

 

İş makinesi ve araçların çarpışma ve çalışanların ezilme riski

 

Maddi hasarlı kaza, can kaybı, yaralanma

 

Kamyon ve tır şoförleri, konteyner istif sahası çalışanları

 

35151
Konteyner istifleme ve yükleme

 

İş makinası sistemi

 

Agss sistemini besleyen sinyalizasyon sisteminin düzgün çalışmaması

 

Makinenin yoldan çıkması, çevresindeki araçlara çarpma riski

 

Can kaybı,yaralanma

 

İş makinası operatörü, araç şoför-leri, liman çalışanları

 

25102
Konteyner istifleme ve yükleme

 

Dizel jeneratör egzoz devresi

 

Yüksek sıcaklık ve zehirli gazlar

 

Motordan kaynaklı yaralanma ve zehirlenme riski

 

Yanık oluşması sonucu yaralanma, zehirli egzoz gazlarını soluması sonucu zehirlenme riski

 

operatör, elektrik ustaları, motor mekanik ustaları

 

35151
Konteyner istifleme ve yükleme

 

Mayna vira sisteminde bulunan makaralar

 

Döner hareketli parçalar,rtg çalışma alanına parça düşmesi

 

Uzuvların sıkışması,kopan parçaların göze zarar vermesi riski,

 

Yaralanma

 

Liman sahasında çalışanlar, operatör, kamyon-tır şoförleri, puantörler

 

44161
Konteyner istifleme ve yükleme

 

Rtgspreaderi

 

380 volt elektrikle hareket eden zincirler ve döner hareket eden diğer parçalar, rtg çalışma alanına spreader bileşenlerinden kopan parçaların düşmesi

 

Çalışmalarda elektrik çarpma riski , hareketli aksamlarda uzuvların sıkışması riski, kopan - kırılan parçaların düşme riski

 

Yaralanma

 

Motor mekanik ustaları , elektrik ustaları , tır ve kamyon şoförleri

 

34122
Konteyner istifleme ve yükleme

 

Planlı bakım ve arızaların zamanında giderilmemesi

 

Uygun olmayan planlı bakım ve arıza giderme işlemleri

 

Bakımların uygun şekilde yapılmaması sonucunda ciddi kazaların oluşma riski

 

Can kaybı, yaralanma, maddi hasarlı kazalar

 

Rtgoperatörü, tır ve kamyon şoförleri

 

35151

 

Elleçleme İş Makinesi Risk Analizi Çalışması

AktiviteTehlike

 

Tehlikenin Kök Sebebi

 

Tehlikeden Dolayı Kaynaklanacak Riskler

 

Etkiler

 

Maruz Kalan Kişiler

 

OlasılıkŞiddetRiskÖnem Derecesi
Yükleme ve TahliyeElleçleme makinası çalışma alanına kamyon, tır ve çalışanların girmesi

 

Personelin vincin çalışma alanını ihlal etmesi

 

Makine ve araçların çarpışma riski, çalışanları ezme riski

 

Maddi hasarlı kaza, can kaybı, yaralanma

 

Kamyon ve tır şoförleri, iskele çalışanları, motor mekanik ustaları ve elektrik ustaları

 

35151
Yüklerin tahliye edilmesi ve yüklenmesi amacıyla iş makinesinin kullanılması

 

İş makinesi üzerinde bulunan aküler

 

Aküler içerisinde bulunan asidik sıvının vücuda ve göze sıçraması

 

Akülerin kontrolü esnasında göze asit kaçma riski, akülerin patlama, elektrik çarpması riski

 

Uzuv kaybı, yaralanma

 

Elektrik ustaları, motor mekanik ustaları

 

3263
Elektrik sistemiyle ilgili yapılan işlemler

 

Elleçleme makinası elektrik devreleri

 

Uygun önlemler alınmadan çalışmaya başlama

 

Elektrik çarpma riski

 

Yaralanma

 

Elektrik ustaları

 

3263
Bakım çalışması yapılması

 

Elleçleme makinası hidrolik sisteminde yapılacak olan bakım çalışması

 

Yüksek hidrolik basıncı, yüksek hidrolik yağ sıcaklığı

 

Basınçlı hidrolik akışkanın deriye nüfuz etmesi, göze gelmesi riski

 

YaralanmaMotor mekanik ve elektrik ustaları

 

2363
Bakım ve kontrol işleri

 

Makine bom sistemine üzerinde yapılacak olan çalışmalar

 

Düşme anında yaralanma ihtimali olan yükseklik

 

Yüksekte çalışma olduğundan düşme riskinin olması

 

Yararlanma, can kaybı

 

Motor mekanik ustaları, atölye ustaları ve elektrik ustaları

 

25102
Yüklerin tahliye edilmesi ve yüklenmesi

 

Elleçleme makinası operatörlerinin sahada iş makinesiyle hızlı manevra yapması

 

Limanda belirlenmiş hız limitlerinin aşılması

 

Araçlarla çarpışma riski, üzerinde bulunan çalışanları ezme riski, üzerinde bulunan yükü iskele, araçlar ve gemi üzerine düşürme riski

 

Can kaybı,yaralanma, maddi hasar

 

Liman iskele çalışanları, tır-kamyon şoförleri, motor mekanik ustaları, gemi çalışanları

 

25102
Yükleme ve TahliyeMakinenin kaldırdığı yük altına çalışanların girmesi

 

Personelin vincin çalışma alanını ihlal etmesi

 

Çalışanların üzerine yükün düşmesi riski

 

Can kaybı, yaralanma

 

Liman sahası çalışanları, kamyon-tır şoförleri, alt işveren çalışanları

 

35151
Parça değiştirilmesi

 

Elleçleme makinası iş makinesinin bom ucuna takılan ataşmaların değişimleri

 

Uygun olmayan çalışma ortamı

 

Personelin kayıp düşme riski

 

Yaralanma

 

Motor mekanik ustaları

 

3482
Yükleme TahliyeVinçte asılı yük

 

Personelin vincin çalışma alanını ihlal etmesi

 

Asılı yükün düşmesi, hareketi sonucu çalışanı ezmesi riski

 

Can kaybı, yaralanma

 

Vinç kullanma operatörü, tır, kamyon şoförleri ve sundurma çalışanları

 

25102

 

Stacker Risk Analizi Çalışmaları

AktiviteTehlike

 

Tehlikenin Kök Sebebi

 

Tehlikeden Dolayı Kaynaklanacak Riskler

 

Etkiler

 

Maruz Kalan Kişiler

 

OlasılıkŞiddetRiskÖnem Derecesi
İstiflemede vinç kullanımı

 

Stacker çalışma alanına kamyon, tır ve çalışanların girmesi

 

Stacker çalışma alanının işgal edilmesi

 

Araçlarla çarpışma ve iş makinesinin çalışanları ezme riski

 

Maddi hasarlı kaza, can kaybı, yaralanma

 

Kamyon ve tır şoförleri, konteyner istif sahası çalışanları

 

35151
İstiflemede vinç kullanımı

 

Stacker operatörlerinin sahada iş makinesiyle hızlı manevra yapması, belirlenen hız limitini aşması

 

Belirlenmiş olan hız limitinin aşılması

 

Kaza riski, çalışma alanında personeli ezme riski, yüke ve konteynere çarpma riski

 

Can kaybı, yaralanma, maddi hasar

 

Saha çalışanları, tır-kamyon şoförleri

 

45201
İstiflemede vinç kullanımı

 

Geri manevra esnasında iş makinesinin kör noktasında çalışanların veya araçların bulunması

 

İş makinesiyle geri manevra yapılması esnasında arka ağırlığın olduğu bölgenin görülmemesi

 

Çalışanların ezilme riski, binek araçlarına çarpma riski

 

Can kaybı, maddi hasarlı kaza

 

Saha çalışanları, kamton-tır şoförleri, binek araç şoförleri

 

35151
İstiflemede vinç kullanımı

 

Spreader twistlockların konumunu gösteren lambaların uygun çalışmaması

 

Arızaların giderilmeden iş makinesinin kullanılması

 

Konteyneri düşürme riski, makine ve ekipmana zarar verilmesi riski

 

Maddi hasarlı kaza, yaralanma

 

Kamyon şoförleri, stacker operatörü

 

25102

 

Traktör/Traktör Ataşmanı Risk Analizi Çalışması

AktiviteTehlike

 

Tehlikenin Kök Sebebi

 

Tehlikeden Dolayı Kaynaklanacak Riskler

 

Etkiler

 

Maruz Kalan Kişiler

 

OlasılıkŞiddetRiskÖnem Derecesi
Traktöre yakıt verilmesi

 

Traktör yakıt deposu ve depo içerisinde bulunan yakıt

 

Güvenlik önlemleri alınmadan yakıt verme işlemine başlanması

 

Patlama,

yangın

Can kaybı, yaralanma, maddi hasar

 

Traktör operatörü, yakıt verme görevlisi, saha çalışanları, araç şoförleri

 

34122
Bakım çalışması

 

Çalışır durumdaki traktörün hareketli döner parçalara uzuvların çarpması, sıkışması vb.

 

Döner hareketli parçalar

 

Vücut uzuvlarının temas etmesi sonucu uzuvların yaralanması, sıkışması riski

 

Yaralanma

 

Motor mekanik ustaları, elektrik ustaları

 

44161
Bakım çalışması

 

Traktör iş makinesi üzerinde bulunan elektrik devreleri

 

Elektrik şokuna maruz kalma

 

Elektrik çarpma riski

 

Yaralanma

 

Elektrik ustaları

 

34122
Teknik departman tarafından traktör üzerinde yapılacak bakım çalışması

 

Makine bağlantı noktaları üzerinde yapılan pim çıkarma işlemleri

 

Bakım kullanılan el aletleri veya çıkarılan pim, rulman vb.gibi parçaların savrulması

 

Kullanılan aparatların savrulması, yerinden çıkması vb. nedenlerle çalışmayı yapan personele zarar vermesi

 

YaralanmaAtelye ustaları, motor mekanik ustaları

 

2482
Malzeme taşınması

 

Traktör su tankeri ataşmanı

 

Hızlı manevra yapılması, tankerin üzerine çıkan çalışanın gerekli güvenlik önlemini almadan kontrol işlerini yapması

 

Tankerinin devrilme riski, tank üzerine çıkan personelin düşme riski

 

Düşme sonucu yaralanma, maddi hasarlı kaza

 

Traktör operatörü

 

2482

Sonuç

Risk değerlendirmesinin temel amacı kazaların önlenmesidir. İş kazalarını önlemek için yapılan çalışmalar işletmenin en başta gelen görevleri arasındadır. İşyerindeki çalışan temsilcileri, işyerindeki destek elemanları, riskler konusunda bilgi sahibi çalışanlarla yapılacak derin ve daha sistemli analizler, risklerin anlaşılmasını geliştirerek tehlikelerin azaltılmasına destek olacaktır.

 

Yazının tüm hakları www.nedenisguvenligi.com‘a ve yazara aittir. Telif hakları kanunu gereğince kopyalanamaz ve/veya farklı bir yerde kullanılamaz. Ancak alıntı yapıldığında link ve adres verilmek zorundadır.

Abone Ol
Haberin Olsun

NİG-e Abone Olun, son yayınlar önce size gelsin.

Abone olduğunuz için teşekkürler

Bir şeyler ters gitti.

-1
Makaleyi Oylar mısınız?
[Total: 6 Average: 4.3]

Soru Sorun / Cevap Yazın